تحلیل سوالات ریست شناسی کنکور 98

زیست زارعی

تحلیل سوالات کنکور زیست شناسی با برترین استاد زیست شناسی ایران

تدریس خصوصی  و گروهی  (به صورت حضوری و هم به صورت آنلاین)   با  دبیران برند کنکور  هم اکنون در ایران توسط  مجموعه آموزشی کارنامه خرد برگزار می‌شود

جهت هماهنگی کلاس با دبیران برند و شهیر ایران

با شماره تلفن های  زیر تماس حاصل فرمایید

 26401062 – 021  یا   7680995-0910

تدریس خصوصی کنکور

تحلیل تکنیکی سوالات زیست شناسی کنکور 98

توسط رنکینگ شماره یک دبیران زیست ایران دکتر حمیدرضا زارعی

با توجه به ارائه برخی پاسخ های نادرست و تحلیل های غلط که توسط برخی از اساتید زیست شناسی، در پاسخگویی به سوالات زیست شناسی کنکور سنوات اخیر وجود داشت،تصمیم داریم در مجموعه ی کارنامه خرد با دعوت از رنکینگ شماره یک دبیران زیست ایران آقای دکتر حمیدرضا زارعی(نویسنده توانای کتاب خط ویژه گاج) در فرصت باقی مانده تا کنکور به تحلیل دقیق و آنالیز و پاسخگویی به سوالات زیست شناسی کنکور سال های اخیر بپردازیم.

در بخش نخست به پاسخ ها و تحلیل های آقای دکتر زارعی در کنکور98 خواهیم پرداخت

 

 
زیست زارعی

استاد زارعی رنکینگ شماره یک دبیران زیست ایران

 

 

تحلیل سوالات زیست شناسی 98

 

156- کدام گزینه، برای تکمیل عبارت زیر نامناسب است؟

« یکی از شرایط ……………………….. گیاه است.»

  • افزایش خروج قطرات آب از انتها یا لبه‌ی برگ‌ها، افزایش مقدار فشار ریشه‌ای
  • حرکت آب و املاح در آوندهای چوبی، مکش ناشی از سطح بخش‌های هوایی
  • باز شدن روزنه‌های هوایی، جذب آب به دنبال انباشت مواد محلول در یاخته‌های نگهبان روزنه‌های
  • کاهش خروج آب از منفذ بین یاخته‌های نگهبان روزنه‌های هوایی، کاهش بخار آب در هوای اطراف

    پاسخ: گزینه 4

گزینه 1: درست – اگر مقدار آبی که در اثر فشار ریشه‌ای به برگ‌ها می‌رسد از مقدار تعرق آن از سطح برگ بیشتر باشد، آب به

صورت قطراتی از انتها یا لبه برگ‌های بعضی گیاهان علفی خارج می‌شود که به آن تعریق می‌گویند.

گزینه 2: درست – عامل اصلی انتقال شیره خام، مکشی است که در اثر تعرق از سطح گیاه ایجاد می‌شود. تعرق، خروج آب به

صورت بخار از سطح بخش‌های هوایی گیاهان است.

گزینه 3: درست – باز و بسته شدن روزنه‌های هوایی به دلیل ساختار خاص یاخته‌های نگهبان روزنه و تغییر فشار تورژسانس

آن‌ها است. جذب آب به دنبال انباشت مواد محلول در یاخته‌های نگهبان روزنه انجام می‌شود.

گزینه 4: نادرست – با کاهش بخار آب در هوای اطراف گیاه، خروج آب از منفذ بین یاخته‌های نگهبان افزایش(نه کاهش) می‌یابد. 

 

 

157- سامانه‌ی دفعی در زنبور برخلاف سامانه‌ی دفعی در کرم خاکی چه مشخصه‌ای دارد؟

1)به روده تخلیه می‌شود.                                       2) در دو انتها باز است.

3) نزدیک به انتها به‌صورت مثانه در آمده است.              4) در بخشی از طول با شبکه‌ی مویرگی ارتباط دارد.

    پاسخ: گزینه 1

  • حشرات سامانه دفعی متصل به روده به نام لوله‌های مالپیگی دارند و سامانه دفعی در کرم خاکی (بیشتر کرم‌های حلقوی و نرمتنان) متانفریدی می‌باشد.

گزینه 1: در حشرات برخلاف کرم خاکی به روده تخلیه می‌شود.

گزینه 2: دو انتهای متانفریدی برخلاف لوله‌های مالپیگی باز است.

گزینه 3: لوله متانفریدی در نزدیک انتها، دارای مثانه است که به منفذ ادراری در خارج از بدن ختم می‌شود.

گزینه 4: در حشرات برخلاف کرم خاکی، شبکه مویرگی وجود ندارد.

158- کدام مورد، درباره‌ی سرخرگی که از محل عصب بینایی وارد کره‌ی چشم انسان می‌شود، صحیح است؟

  • ناحیه‌ی وسط بخش رنگین چشم را تغذیه می‌کند.
  • در مجاورت داخلی‌ترین لایه کره‌ی چشم منشعب می‌شود.
  • انشعابات آن در مجاورت مایعی غیر شفاف و ژله‌ای قرار دارد.
  • انشعابات انتهایی آن به پرده‌ی شفاف جلوی چشم وارد می شود.

     پاسخ: گزینه 2

  • سرخرگی که از محل عصب بینایی وارد کره چشم انسان می‌شود در مجاورت نقطه کور و داخلی‌ترین لایه کره چشم (شبکیه) منشعب می‌شود.

گزینه 1: بخش رنگین چشم؛ عنبیه می‌باشد که در وسط آن سوراخ مردمک قرار دارد.

گزینه 3: انشعابات آن در مجاورت ماده‌ای شفاف و ژله‌ای (زجاجیه) قرار دارد.

گزینه 4: پرده شفاف جلوی چشم قرنیه می‌باشد که توسط زلالیه مواد غذایی و اکسیژن دریافت می‌کند.

 

 

159- امروزه پژوهشگران می‌کوشند تا از نوعی رفتار جهت حفظ گونه‌های جاندارانی که در معرض خطر انقراض قرار دارند، استفاده کنند. کدام عبارت، درباره‌ی این رفتار صحیح است؟

  • همانند رفتار شرطی شدن فعال، فقط تحت تاثیر پاداش آموخته می‌شود.
  • همانند رفتار حل مسئله، حاصل برهم کنش ژن‌ها و اثرهای محیطی است.
  • برخلاف رفتار نقش پذیری، براساس تجارب گذشته و موقعیت جدید برنامه‌ریزی می‌گردد.
  • برخلاف رفتار شرطی شدن کلاسیک، انجام آن نیازمند یک محرک شرطی یا محرک طبیعی است.

  پاسخ: گزینه 2

  • امروزه پژوهشگران می‌کوشند از نقش پذیری در حفظ گونه‌های جانوران در خطر انقراض استفاده کنند.

گزینه 1: در شرطی شدن فعال برخلاف نقش پذیری (که در دوره مشخصی از زندگی جانور انجام می‌شود)، جانور می‌آموزد بین

رفتار خود با پاداش یا تنبیه‌ی که دریافت می‌کند، ارتباط برقرار کرده و در آینده رفتاری را تکرار یا از انجام آن خودداری می‌کند.

گزینه 2: بیشتر رفتارهای جانوران محصول برهم کنش ژن‌ها و اثرهای محیطی است که جانور در آن زندگی می‌کند.

گزینه 3: سؤال اشاره به نقش پذیری دارد، بنابراین؛ برخلاف رفتار نقش پذیری!

گزینه 4: در رفتار شرطی شدن کلاسیک (آزمایش پاولوف) غذا، محرک طبیعی و صدای زنگ، محرک شرطی است.

 

 

160- کدام گزینه، در مورد رانش دگره‌ای نادرست است؟

  • در اثر حوادث طبیعی رخ می‌دهد.
  • باعث خارج شدن جمعیت از حالت تعادل می‌شود.
  • در جمعیت‌هایی با اندازه‌ی کوچک‌تر تاثیر بیشتری دارد.
  • باعث سازگاری دگره (الل)های باقی‌مانده‌ی جمعیت با محیط می‌شود.

    پاسخ: گزینه 4

گزینه 1: درست – رانش دگره‌ای در اثر رویدادهای تصادفی و طبیعی نظیر سیل، زلزله، آتش سوزی و نظایر آن رُخ می‌دهد.

گزینه 2: درست – یکی از عواملی که باعث می‌شود جمعیت از حال تعادل خارج شود. رانش دگره‌ای است  

گزینه 3: درست – هر چه اندازه یک جمعیت کوچک‌تر باشد، رانش دگره‌ای اثر بیشتری دارد.

گزینه 4: نادرست – رانش دگره‌ای گرچه فراوانی دگره‌ها را تغییر می‌دهد اما برخلاف انتخاب طبیعی به سازش نمی‌انجامد.

 

 

161- در هر یاخته‌ی غده سپردیس (تیروئید) انسان، به‌منظور تغییر محصول نهایی قندکافت (گلیکولیز) و ورود آن به چرخه‌ی کربس لازم است تا این محصول ابتدا ……………………… .

  • در راکیزه (میتوکندری)، CO2 تولید کند.
  • در درون راکیزه (میتوکندری)، به کوآنزیم A متصل شود.
  • در ماده‌ی زمینه‌ی میان‌یاخته (سیتوپلاسم)، NADH بسازد.
  • در غشای خارجی راکیزه (میتوکندری)، ATP تولید نماید.

  پاسخ: گزینه 1

  • سؤال اشاره به اکسایش پیرووات دارد (محصول نهایی گلیکولیز، پیرووات می‌باشد).

گزینه 1: پیرات در راکیزه ابتدا یک کربن دی اکسید از دست می‌دهد و به بنیان استیل تبدیل می‌شود.

گزینه 2: پیرووات بعد از، از دست دادن یک کربن دی اکسید در راکیزه به کوآنزیم A متصل می‌شود.

گزینه 3: ابتدا پیرووات یک کربن دی اکسید از دست می‌دهد و سپس NADH در راکیزه تولید می‌شود.

گزینه 4: مجموعه آنزیمی که اکسایش پیرووات را انجام می‌دهد در درون راکیزه قرار دارد و ATP تولید نمی‌شود.

 

 

 

162- کدام عبارت، در ارتباط با گیاهان صحیح است؟

  • ضخامت دیواره در یاخته‌های آوند لان دار یک‌نواخت است.
  • در دیواره‌ی عرضی یاخته‌های آوند مارپیچی، صفحه‌ی آبکشی وجود دارد.
  • میان‌یاخته‌ (سیتوپلاسم) یاخته‌های آوند حلقوی از بین رفته است.
  • یاخته‌های آوند نردبانی، در جابه‌جا نمودن شیره‌ی پرورده نقش اصلی را دارند.

  پاسخ: گزینه 3

گزینه 1: در آوندهای لان‌دار، دیواره در محل لان چوبی نشده است.

گزینه 2: آوند مارپیچی یکی از انواع آوندهای چوبی است. صفحه آبکشی در یاخته‌های آوند آبکش مشاهده می‌شود.

گزینه 3: آوند حلقوی یکی از انواع آوندهای چوبی است. آوندهای چوبی یاخته‌هایی مرده‌اند که میان یاخته ندارند

گزینه 4: آوند نردبانی یکی از انواع آوندهای چوبی است. جابجایی شیره پرورده توسط یاخته‌های زنده آوند آبکش انجام می‌شود.

 

 

163- کدام عبارت، در مورد بخشی از مغز انسان که در ترشح بزاق و اشک نقش دارد، درست است؟

  • دارای شبکه‌ی مویرگی ترشح کننده‌ی مایع مغزی – نخاعی است.
  • یکی از اجزای سامانه‌ی کناره‌ای (لیمبیک) محسوب می‌شود.
  • در مجاورت مرکز انعکاس‌های عطسه و سرفه قرار دارد.
  • حاوی برجستگی‌های چهارگانه مغزی است.

   پاسخ: گزینه 3

  • بخشی از مغز انسان که در ترشح بزاق و اشک نقش دارد، پل‌مغزی است.

گزینه1: شبکه مویرگی ترشح کننده مایع مغزی- نخاعی درون بطن‌های 1 و 2 مغز دیده می‌شوند.

گزینه 2: پُل‌مغزی از اجزای سامانه لیمبیک نمی‌باشد.

گزینه 3: بصل‌النخاع مرکز انعکاس‌هایی مانند عطسه، بلع و سرفه می‌باشد که در مجاورت پُل‌مغزی قرار دارد و هر دو متعلق به

ساقه مغز هستند.

گزینه 4: برجستگی‌های چهارگانه در عقب اپی‌فیز قرار دارند و به مغز میانی تعلق دارد.

 

 

 

164- چند مورد می‌تواند از پیامهای وقوع جهش دنا ( DNA)ی باکتری اشرشیاکلای باشد؟

الف) تغییر در جایگاه فعال آنزیم تجزیه کننده‌ی لاکتوز

ب) عدم اتصال مهارکننده به بخشی از زن

ج) عدم اتصال لاکتوز به نوعی پروتئین

د) افزایش فعالیت رنابسپاراز

1)1                        2)2                        3)3                        4)4

   پاسخ: گزینه 3

  • مورد (ب) نادرست می‌باشد.

الف) اگر جهش در بخش مربوط به جایگاه فعال در ژن آنزیم تجزیه کننده لاکتوز رُخ دهد می‌تواند منجر به تغییر جایگاه فعال آنزیم شود.

ب) مهار کننده به اپراتور (نه ژن) اتصال می‌یابد و جهش می‌تواند باعث تغییر در مهارکننده شود.

ج) لاکتوز به مهارکننده (نوعی پروتئین) متصل می‌شود. جهش می‌تواند در ساختار مهارکننده تغییر ایجاد کند و مانع از اتصال لاکتوز به مهارکننده شود.

د) در صورت وقوع جهش در ژن مربوط به مهارکننده و تغییر در توالی اپراتور ممکن است فعالیت آنزیم رنابسپاراز افزایش یابد.

همچنین اگر جهش در ژن سازنده رنابسپاراز رخ دهد می‌تواند باعث افزایش یا کاهش فعالیت رنابسپاراز شود.

 

 

165- کدام عبارت، در ارتباط با ساختار انسولین، درست است؟

  • بخشی از زنجیره‌ی C در ساختار انسولین فعال به‌کار رفته است.
  • پیوند شیمیایی بین دو زنجیره‌ی A و  B فقط در پیش انسولین وجود دارد.
  • زنجیره‌ی B نسبت به زنجیره  A ، به انتهای آمینی پیش انسولین نزدیک‌تر است.
  • در انسولین فعال، بخشی از زنجیره‌ی A و B پیش انسولین حذف گردیده است.

   پاسخ: گزینه 3

گزینه 1: زنجیرة C با تبدیل پیش انسولین به هورمون فعال به طور کامل حذف می‌شود.

گزینه 2: پیوند شیمایی (دی سولفیدی) بین دو زنجیرة A و B در پیش انسولین و انسولین فعال مشاهده می‌شود.

گزینه 3: زنجیرة B به انتهای آمین و زنجیرة A به انتهای کربوکسیل پیش انسولین نزدیک‌تر است.

گزینه 4: در انسولین فعال، فقط زنجیرة C پیش انسولین حذف گردیده است.

166- سامانه‌ی گردشی مضاعف برای نخستین‌بار در گروهی از جانوران شکل گرفت. کدام ویژگی، درباره‌ی این گروه از جانوران نادرست است؟

  • هوا به‌وسیله‌ی مکش حاصل از فشار منفی به شش‌های آن‌ها وارد می‌شود.
  • لاروی آن‌ها دارای آبشش‌های خارجی بیرون‌زده از سطح بدن است.
  • در شرایطی، بازجذب آب از مثانه‌ی آن‌ها به خون افزایش می‌یابد.
  • بیشتر تبادلات گازی آن‌ها، از طریق پوست انجام می‌گیرد.

   پاسخ: گزینه 1

  • این سوال اشاره به دوزیستان دارد.

گزینه 1: نادرست – دوزیستان و بعضی خزندگان با پمپ فشار مثبت، هوا را به شش ها هدایت می‎کنند.

گزینه 2: درست – لاروی برخی از ماهیان و تمام دوزیستان، دارای آبشش‌‎های خارجی بیرون زده از سطح بدن است.

گزینه 3: درست – به هنگام خشک شدن محیط، دفع ادرار کم و مثانه برای ذخیرة بیشتر آب بزرگ‌تر می‌شود و بازجذب آب از مثانه به خون افزایش پیدا می‌کند.

گزینه 4: درست – در دوزیستان بیشتر تبادلات گازی از طریق پوست است.

167- چند مورد، در ارتباط با کلیه‌های یک فرد سالم صحیح است؟

الف) درپی حضور نوعی ترکیب شیمیایی در خون، از حجم ادرار وارد شده به مثانه کاسته می‌شود.

ب) سرخرگ آوران در اطراف بخش‌های مختلف گردیزه (نفرون) منشعب می‌شود.

ج) نوعی ترشح درون‌ریز به‌طور حتم بر دومین مرحله‌ی ساخت ادرار تاثیرگذار است.

د) به محض ورود مواد به اولین بخش گردیزه (نفرون) فرایند بازجذب آغاز می‌شود.

1)1                         2)2                         3)3                         4)4

  پاسخ: گزینه 2

  • موارد ( الف و ج ) صحیح می باشند.

الف) با افزایش غلظت هورمون‌های ضدادراری و آلدوسترون، بازجذب آب افزایش می‌یابد و درنتیجه از حجم ادرار کم می‌شود؛

بنابراین ادرار کمتری به مثانه وارد خواهد شد.

ب) سرخرگ وابران برخلاف سرخرگ آوران در اطراف بخش‌های مختلف گردیزه منشعب می‌شود.

ج) دومین مرحلة ساخت ادرار، بازجذب می باشد که در این مرحله هورمون‌های ضدادراری و آلدوسترون تأثیر دارند.

د) فرآیند بازجذب به محض ورود مواد تراوش شده به لولة پیچ خوردة نزدیک آغاز می‌شود.

168- کدام عبارت، در مورد ساقه‌ی یک گیاه علفی دو لپه‌ای صادق است؟

  • مرز بین پوست و استوانه‌ی آوندی غیر مشخص است.
  • دسته‌های آوندی بر روی دوایر متحدالمرکز قرار گرفته‌اند.
  • تعداد دسته‌های آوندی در سمت خارج بیش‌ از سمت داخل است.
  • مغز که بخشی از سامانه‌ی بافت زمینه‌ای است، به وضوح دیده می‌شود.

    پاسخ: گزینه 4

  • مغز ساقه بافت نرم آکنه‌ای و بخشی از سامانة بافت زمینه است که در دولپه‌ای‌ها دیده می‌شود.

گزینه 1: مرز بین  پوست و استوانة آوندی مشخص است.

گزینه 2: دسته‌های آوندی تشکیل یک دایره را می‌دهند.

گزینه 3: اشاره به ساقة تک لپه‌ای‌ها دارد.

 

 

169- به‌طور معمول در گوش انسان، با ارتعاش دریچه‌ی بیضی، ابتدا کدام اتفاق رخ می‌دهد؟

  • استخوان چکشی شروع به لرزش می‌کند.
  • مایع درون بخش حلزونی به لرزش در می‌آید.
  • کانال‌های یونی غشای یاخته‌های عصبی باز می‌شوند.
  • مژک‌های یاخته‌های درون بخش دهلیزی خم می‌شوند.

 پاسخ: گزینه 2

گزینه 1: قبل از ارتعاش دریچة بیضی انجام می‌گیرد.

گزینه 3: پس از ارتعاش مایع درون حلزون و خم شدن مژک‌های یاخته‌های مژک‌دار، رخ می‌دهد.

گزینه 4: بخش حلزونی را مایعی پرکرده، لرزش دریچة بیضی، مایع درون حلزون (نه بخش دهلیزی) را به لرزش در می‎آورد و

سپس مژک‌های گیرنده‌های مکانیکی با لرزش مایع خم می‌شوند.

 

 

 

 

170- کدام عبارت، در ارتباط با شبکههای یاخته‌های عصبی دستگاه عصبی روده‌ای لوله‌ی گوارش انسان درست است؟

  • فقط در لایه‌ی ماهیچه‌ای دیواره‌ی روده نفوذ می‌کند.
  • فقط میزان ترشح را در بخش روده تنظیم می‌نماید.
  • می‌تواند مستقل از دستگاه عصبی خودمختار فعالیت کند.
  • به ندرت تحت تاثیر دستگاه عصبی خودمختار قرار می‌گیرد.

 پاسخ: گزینه 3

گزینه 1: شبکة یاخته‌های عصبی در لایة ماهیچه‌ای و زیرمخاط مشاهده می‌شود.

گزینه 2: این دستگاه تحرک و ترشح را در لولة گوارش تنظیم می‌کند.

گزینه 3 و 4: دستگاه عصبی روده‌ای می‌تواند مستقل از دستگاه عصبی خودمختار فعالیت کند. اما اعصاب هم‌حس و پاد هم‌حس با دستگاه عصبی روده‌ای ارتباط دارند و بر عملکرد آن تأثیر می‌گذارند.

 

 

171- در انسان، به‌منظور ورود مولکول‌های گلوکز به یاخته‌های پوششی پرز روده، چند مورد زیر ضروری است؟

الف) حضور مولکول‌های ویژه‌ی پروتئینی در غشای یاخته

ب) فعالیت پروتئین انتقال دهنده‌ی سدیم – پتاسیم

ج) انرژی حاصل از شیب غلظت سدیم

د) تشکیل کیسه‌های غشایی

1)1                        2)2                        3)3                        4)4

  پاسخ: گزینه 3

  • موارد ( الف و ب و ج) صحیح می باشند.

الف) گلوکز با کمک مولکول ناقل ویژه‌ای همراه با سدیم وارد یاختة پرز روده می‌شود و همچنین برای ورود گلوکز به مایع بین

یاخته‌ای وجود پروتئین (انتشار تسهیل شده) ضروری است.

ب) شیب غلظت سدیم با فعالیت پروتئین انتقال دهندة سدیم – پتاسیم حفظ می‌شود.

ج) گلوکز از فضای روده و در جهت خلاف شیب غلظت و با استفاده از انرژی انتقال سدیم وارد یاختة پوششی پرز می‌شود.

د) فرایندهای درون‌بری و برون‌رانی با تشکیل کیسه‌های غشایی همراه است و در انتقال گلوکز نقش ندارد.

172- با قطع جوانه‌ی راسی در ساقه‌ی یک گیاه جوان، مقدار نوعی هورمون گیاهی در جوانه‌های جانبی گیاه افزایش و مقدار نوع دیگری هورمون در این جوانه‌ها کاهش خواهد یافت. در یک گیاه دارای جوانه‌ی راسی ساقه، نقش این دو هورمون به ترتیب کدام است؟

  • ریزش برگ با تشکیل لایه‌ی جداکننده – تحریک ریشه‌زایی
  • تاخیر در پیرشدن اندام‌های هوایی – رشد طولی یاخته‌ها
  • تحریک تقسیم یاخته‌ای – بستن روزنه‌های هوایی در شرایط خشکی
  • کاهش رشد گیاه در شرایط نامساعد محیطی – ایجاد یاخته‌های جدید

   پاسخ: گزینه 2

با قطع جوانة رأسی مقدار سیتوکینین در جوانه‌های جانبی افزایش و مقدار اکسین آن‌ها کاهش می‌یابد.

گزینه 1: ریزش برگ مربوط به اتیلن و تحریک ریشه‌زایی از نقش‌های اکسین به شمار می‌آید.

گزینه 2: تأخیر در پیرشدن اندام‌های هوایی مربوط به سیتوکینین و رشد طولی یاخته از نقش‌های اکسین است.

گزینه 3: تحریک تقسیم یاخته‌ای از نقش‌های سیتوکینین می‌باشد و بستن روزنه‌ها مربوط به آبسیزیک اسید است.

گزینه 4: کاهش رشد گیاه در شرایط نامساعد مربوط به آبسیزیک اسید می‌باشد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

173- در انسان، همه‌ی یاخته‌هایی که در طی مراحل تخمک‌زایی و با تقسیم نامساوی سیتوپلاسم به‌وجود آمده‌اند و در رشد و نمو جنین فاقد نقش‌اند، از نظر ……………….. به یکدیگر شباهت و از نظر ……………… با یکدیگر تفاوت دارند.

  • داشتن فام‌تن (کروموزوم)های همتا – تعداد فامینک (کروماتید)های هسته
  • مقدار دنا (DNA)ی هسته – تعداد فام‌تن (کروموزوم)های هسته
  • تعداد سانتروهای موجود در هسته – محل به‌وجود آمدن
  • تعداد میانک (سانتریول)ها – عدد کروموزومی

   پاسخ: گزینه 3

  • در تخمک‌زایی پس از هر بار تقسیم هسته در میوز تقسیم نامساوی سیتوپلاسم صورت می‌گیرد؛ درنتیجه یک یاخته بزرگ و

یک یاخته کوچک‌تر به نام گویچه قطبی به وجود می‌آید. گویچه‌های قطبی به‌طور طبیعی، نقشی در رشد و نمو ندارند. بنابراین منظور سؤال اولین و دومین جسم قطبی است. اولین جسم قطبی هاپلوئید و دارای کروموزوم‌های مضاعف و دومین جسم قطبی هاپلوئید و دارای کروموزوم‌های غیرمضاعف می‌باشد. اولین جسم قطبی حاصل میوز 1 و دومین جسم قطبی حاصل میوز 2 می‌باشد.

گزینه 1: هیچکدام دارای کروموزوم همتا نیستند.

گزینه 2: مقدار دنا در اولین جسم قطبی بیشتر است و هردوی آن‌ها دارای 23 کروموزوم می‌باشند.

گزینه 3: از جهت تعداد سانترومر (چه تک‌کروماتیدی، چه دو کروماتیدی) برابر می‌باشند (23 سانترومر) و محل به وجود آمدن

اولین جسم قطبی تخمدان و دومین جسم قطبی لوله فالوپ است.

گزینه 4: تعداد میانک هردوی آنها یکسان و از جهت عدد کروموزومی (23 n =) نیز مشابه هستند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

174- کدام عبارت، درباره‌ی اولین پروتئینی که ساختار آن شناسایی شد، صحیح است؟

  • در تشکیل ساختار نهایی آن فقط سه نوع پیوند دخالت دارد.
  • با تغییر یک آمینواسید، ساختار و عملکرد آن می‌تواند به شدت تغییر یابد.
  • هر یک از زنجیره‌های پلی‌پپتیدی آن، به‌صورت یک زیر واحد تاخورده است.
  • با دارا بودن رنگ‌دانه‌های فراوان، توانایی ذخیره‌ی انواعی از گازهای تنفسی را دارد.

   پاسخ: گزینه 2

  • سؤال اشاره به میوگلوبین دارد.

گزینه 1: ساختار نهایی میوگلوبین، ساختار سوم است و انواعی از پیوندها نظیر آبگریز، یونی، اشتراکی و هیدروژنی نقش دارند.

گزینه 2: تغییر آمینواسید در هر جایگاه موجب تغییر در ساختار اول پروتئین می‌شود و ممکن است فعالیت آن را تغییر دهد.

گزینه 3: میوگلوبین فقط یک زنجیره پلی‌پپتیدی دارد.

گزینه 4: میوگلوبین، رنگدانه قرمز رنگی است که توانایی ذخیره اکسیژن (نه انواعی از گازهای تنفسی) را دارد.

 

 

175- کدام گزینه، عبارت زیر را به‌طور مناسب کامل می‌کند؟

« در …………………………، ساختاری که به ذخیره‌ی غذا کمک می‌کند و به جانور امکان می‌دهد تا با دفعات کمتر تغذیه، انرژی مورد نیاز خود را تامین کند، ……………………………… .»

  • ملخ – در بالای غدد ترشح‌کننده‌ی آمیلاز قرار دارد.
  • گوسفند – تا حدود زیادی به آبگیری مواد غذایی می‌پردازد.
  • کرم خاکی – دندانه‌هایی برای خرد کردن بیشتر مواد غذایی دارد.
  • پرنده‌ دانه‌خوار – مواد غذایی را ابتدا به بخش عقبی معده وارد می‌نماید.

 پاسخ: گزینه 1

  • ساختاری که به ذخیره غذا کمک می‌کند و به جانور امکان می‌دهد تا با دفعات کمتر تغذیه، انرژی موردنیاز خود را تأمین کند، چینه‌دان است که در ملخ، کرم خاکی و پرندگان دانه‌خوار مشاهده می‌شود.

گزینه 1: آمیلاز توسط غده‌های بزاقی ترشح می‌شود و با توجه به شکل 40 (صفحه 45 کتاب دهم)، چینه‌دان در بالای غده‌های بزاقی قرار دارد.

گزینه 2: چینه‌دان در گوسفند مشاهده نمی‌شود و آبگیری مواد غذایی در هزارلا انجام می‌شود.

گزینه 3: چینه‌دان دندانه ندارد. دیواره پیش معده در ملخ دندانه‌هایی دارد که به خرد شدن بیشتر مواد غذایی کمک می‌کند.

گزینه 4: سنگدان از بخش عقبی معده تشکیل می‌شود. در پرنده دانه‌خوار مواد غذایی از چینه‌دان ابتدا به معده وارد می‌شود.

176- به‌طور معمول با توجه به محل تشکیل  زامه (اسپرم)‌ها و مراحل زامه‌زایی (اسپرم‌زایی) در یک فرد بالغ، کدام عبارت درست است؟

  • یاخته‌های اسپرماتوسیت ثانویه همانند یاخته‌های زامه‌زا (اسپرماتوگونی) به یکدیگر متصل هستند.
  • یاخته‌های زام‌یاختک (اسپرماتید) همانند یاخته‌های زامه‌زا (اسپرماتوگونی) هسته‌ی فشرده‌ای دارند.
  • یاخته‌های زامه (اسپرم) برخلاف یاخته‌ها زام‌یاختک (اسپرماتید)، ابتدا توانایی حرکت و جابه‌جا شدن را دارند.
  • یاخته‌های اسپرماتوسیت ثانویه برخلاف زام‌یاخته (اسپرماتوسیت) اولیه، فام‌تن (کروموزوم)های تک کروماتیدی دارند.

  پاسخ: گزینه 1

با توجه به شکل صفحه 99 زیست یازدهم، در مسیر اسپرم‌زایی در لوله‌های اسپرم‌ساز، یاخته‌های اسپرماتوسیت ثانویه همانند یاخته‌های اسپرماتوگونی به یکدیگر متصل هستند و در هنگام تمایز اسپرماتیدها به اسپرم، این یاخته‌ها از هم جدا می‌شوند.

گزینه 2: در هنگام تمایز اسپرماتید به اسپرم، هسته فشرده می‌شود.

گزینه 3: اسپرم‌ها توانایی حرکت را خارج از بیضه و در اپیدیدیم به دست می‌آورند.

گزینه 4: اسپرماتوسیت اولیه و ثانویه، هر دو، کروموزوم‌های دوکروماتیدی دارند.

 

 

177- در انسان، کدام مورد، درباره‌ی لایه‌ای از ساختار بافتی دیواره‌ی نای که در تماس با لایه‌ی مخاط قرار دارد، صادق نیست؟

  • تعدادی غدد ترشحی دارد.
  • دارای رگ‌های خونی و اعصاب است.
  • به لایه‌ی غضروفی – ماهیچه‌ای چسبیده است.
  • یاخته‌های استوانه‌‌ای مژک‌دار دارد.

 پاسخ: گزینه 4

در ساختار بافتی دیواره نای که شامل چهار لایه است، لایه زیرمخاط در تماس با لایه مخاط قرار دارد. زیرمخاط حاوی رگ‌های خونی و اعصاب است. زیرمخاط ما بین مخاط و لایه غضروفی- ماهیچه‌ای واقع شده است. یاخته‌های استوانه‌ای مژک‌دار مربوط به لایه مخاط می‌باشد.

 

 

 

 

178– کدام عبارت، نادرست است؟

  • در جنین انسان، همه‌ی یاخته‌های خونی از یاخته‌های بنیادی مغز استخوان به‌وجود می‌آیند.
  • در یک فرد بالغ، PH خون می‌تواند توسط پروتئینی حاوی چهار رشته‌ی پلی‌پپتیدی تنظیم شود.
  • در یک فرد بالغ، یاخته‌های بنیادی مغز استخوان می‌تواند منشا انواع مختلف یاخته‌های خونی باشد.
  • در جنین انسان، یک نوع یاخته‌ی بنیادی می‌تواند در تولید قطعات یاخته‌ای بی‌رنگ و بدون هسته‌ای سهیم باشد.

  پاسخ: گزینه 1

گزینه 1: در دوران جنینی، یاخته‌های خونی در اندام‌های دیگری مثل کبد و طحال نیز ساخته می‌شود.

گزینه 2: انواع گلوبولین‌ها و هموگلوبین (پروتئین حاوی چهار رشته پلی‌پپتیدی) با جذب و انتقال یون‌ها می‌توانند در تنظیم pH خون مؤثر واقع شوند.

گزینه 3: منشأ انواع گویچه‌های سفید، قرمز و گرده‌ها، یاخته‌های بنیادی مغز استخوان است.

گزینه 4: گرده‌ها، قطعات یاخته‌ای بی‌رنگ و بدون هسته‌ای هستند که از یک نوع یاخته بنیادی (میلوئیدی) حاصل می‌شود. 

 

 

179- کدام گزینه، عبارت زیر را به‌طور مناسب کامل می‌کند؟

« در جاندارانی که عامل اصلی انتقال صفات وراثتی به غشای یاخته، متصل ……………………… وجود دارد.»

  • است، فقط پروتئین‌های هیستونی همراه با دنا (DNA)ی آن‌ها
  • نیست، فقط یک جایگاه آغاز همانندسازی در دنا (DNA)ی آن‌ها
  • نیست، در دو انتهای هر یک از رشته‌های این عامل، ترکیباتی متفاوت
  • است، در ساختار هر واحد تکرارشونده‌ی دنا (DNA)ی آن‌ها، پیوند فسفودی‌استری

 پاسخ: گزینه 3

  • جاندارانی که عامل اصلی انتقال صفات وراثتی (مولکول دنا) به غشای یاخته متصل است، باکتری‌ها می‌باشند. البته بدون در نظر گرفتن دیسک (پلازمید) که معمولا در باکتری‌ها وجود دارد.

گزینه 1: مجموعه‌ای از پروتئین‌ها که مهم‌ترین آن‌ها هیستون‌ها هستند در هوهسته‌ای‌ها (یوکاریوت‌ها) وجود دارند.

گزینه 2: در هوهسته‌ای‌ها (یوکاریوت‌ها) آغاز همانندسازی در چندین نقطه در هر فام‌تن انجام می‌شود.

گزینه 3: در یوکاریوت‌ها،در دنا (بدون در نظر گرفتن دنایِ میتوکندری و پلاست‌ها)، گروه فسفات در یک انتها و گروه

هیدروکسیل در انتهای دیگر آزاد است. بنابراین هر رشته دنا همیشه دو سر متفاوت دارد.

گزینه 4: واحد تکرار شونده‌ی دنا، نوکلئوتید است که در ساختار آن پیوند فسفودی‌استر مشاهده نمی‌شود.

 

180- کدام عبارت، درباره‌ی نوعی یاخته‌ی خونی که هسته‌ دو قسمتی روی هم افتاده و میان‌یاخته‌ای (سیتوپلاسمی) با دانه‌های تیره دارد، درست است؟

  • می‌تواند پس از شناسایی آنتی‌ژن به سرعت تکثیر شود.
  • می‌تواند پس از تغییر، به نوعی درشت‌خوار تبدیل شود.
  • در مواردی باعث می‌شود تا دستگاه ایمنی به مواد بی‌خطر واکنش نشان دهد.
  • در مواردی، به کمک نوعی بسپار (پلیمر) خود، مرگ برنامه‌ریزی شده‌ای را به راه می‌اندازد.

  پاسخ: گزینه 3

  • سؤال اشاره به بازوفیل‌ها دارد که دارای هسته دو قسمتی روی هم افتاده و میان یاخته‌ای با دانه‌های تیره هستند. پاسخ دستگاه ایمنی به ماده حساسیت‌زا، ترشح هیستامین از ماستوسیت‌ها و بازوفیل‌ها است. در بعضی افراد ممکن است دستگاه ایمنی به مواد بی‌خطر واکنش نشان دهد.

گزینه 1: این وظیفه برعهده لنفوسیت‌ها است.

گزینه 2: مونوسیت‌ها، از خون خارج می‌شوند و پس از خروج تغییر می‌کنند و به درشت‌خوار و یا یاخته‌های دارینه‌ای تبدیل می‌شوند.

گزینه 4: یاخته کشنده طبیعی و لنفوسیت‌های T کشنده، مرگ برنامه‌ریزی شده را به راه می‌اندازند.

 

 

181- با توجه به این که صفت رنگ در نوعی ذرت، صفتی با سه جایگاه ژنی است و هر جایگاه دو دگره (الل) دارد و دگره‌های بارز، رنگ قرمز و دگره‌های نهفته، رنگ سفید را به‌وجود می‌آورند و رخ‌نمود (فنوتیپ)های دو آستانه‌ی طیف که قرمز و سفید هستند به ترتیب ژن‌نمود (ژنوتیپ)های  AABBCC و aabbcc را دارند، بنابراین ذرت هایی که از آمیزش دو ذرت با ژن نمود (ژنوتیپ)های  AAbbcc و aaBBCC به‌وجود می‌آیند، از نظر رنگ به کدام ذرت شباهت بیشتری دارند؟

1)aaBbCC                  2)  AABBCc                3)AaBBCc                  4)AABbCC

  پاسخ: گزینه 1

  • از آمیزش دو ذرت با ژنوتیپ AAbbcc و aaBBCC، ذرتی با ژنوتیپ AaBbCc به وجود می‌آید که دارای سه الل بارز و سه الل نهفته است که از این حیث مشابه (از نظر فنوتیپ) با ذرتی با ژنوتیپ aaBbCC خواهد بود که دارای سه الل بارز و سه الل نهفته بوده و در میانه طیف قرار می‌گیرند.

 

 

182- کدام مورد، ویژگی مشترک همه‌ی جاندارانی است که بخش عمده‌ی فتوسنتز را انجام می‌دهند و در محیط‌های متفاوت خشکی و آبی زندگی می‌کنند؟

  • آنزیم رنابسپاراز (RNAپلیمراز)در طی بیش از سه مرحله، عمل رونویسی را به انجام می‌رساند.
  • عواملی می‌توانند با عبور از طریق غشاهای درون‌یاخته‌ای، رونویسی ژن‌ها را تحت تاثیر قرار دهند.
  • رنابسپاراز (RNAپلیمراز) می‌تواند به تنهایی نوعی توالی نوکلئوتیدی ویژه‌ی شروع رونویسی را شناسایی کند.
  • پروتئین‌ها می‌توانند به‌طور همزمان و پشت سر هم توسط مجموعه‌ای از رناتن (ریبوزوم)ها ساخته شوند.

  پاسخ: گزینه 4

سؤال اشاره به باکتری‌های فتوسنتزکننده و آغازیان فتوسنتز کننده دارد.

گزینه 1: آنزیم رنابسپاراز طی فرایندی پیوسته عمل رونویسی را انجام می‌دهد.

گزینه 2: باکتری‌ها فاقد اندامک هستند بنابراین غشاهای درون یاخته‌ای ندارند.

گزینه 3: در یوکاریوت‌ها رنا بسپاراز نمی‌تواند به تنهایی راه‌انداز را شناسایی کند و برای پیوستن به آن نیازمند پروتئین‌هایی به نام عوامل رونویسی هستند.

گزینه 4: تجمع ریبوزوم‌ها و در نتیجه ساخت پروتئین‌ها به‌طور همزمان و پشت سر هم، در هردوی یوکاریوت‌ها و پروکاریوت‌ها مشاهده می‌شود.

 

 

183- کدام مورد، درباره‌ی هر تار ماهیچه‌ی اسکلتی بدن انسان صحیح است؟

  • بیشتر انرژی خود را به روش هوازی به‌دست می‌آورد.
  • از به‌هم پیوستن چند یاخته در دوران جنینی ایجاد شده است.
  • بیشتر انرژی لازم برای انقباض آن از کراتین فسفات به‌دست می‌آید.
  • مقدار زیادی میوگلوبین دارد و انرژی خود را به کندی از دست می‌دهد.

  پاسخ: گزینه 2

  • تارهای ماهیچه اسکلتی، از به هم پیوستن چندیاخته در دوران جنینی حاصل می‌شود، بنابراین دارای چندین هسته می‌باشند.

گزینه 1: مربوط به تارهای کند می‌باشد.

گزینه 3: بیشتر انرژی لازم برای انقباض ماهیچه‌ها از سوختن گلوکز به دست می‌آید.

گزینه 4: تارهای ماهیچه‌ای نوع کند (قرمز)، مقدار زیادی میوگلوبین دارد.

 

184- کدام گزینه، عبارت زیر را به‌طور مناسب کامل می‌کند؟

« در انسان، ………………………. پیام‌های بینایی که شبکیه‌ی چشم راست را ترک می‌کنند، …………………………….. می‌شوند.»

1)همه‌ – به نهنج (تالاموس) همان سمت وارد                        

2) همه‌ – به مرکز پردازش‌کننده‌ی سمت مقابل فرستاده

3) بخشی از – قبل رسیدن به نهنج (تالاموس) متقاطع               

4) بخشی از – ابتدا به لوب پس‌سری نیمکره‌ی همان سمت فرستاده

  پاسخ: گزینه 3

  • پیام‌های بینایی قبل از رسیدن به قشرمخ از بخش‌های دیگری از مغز مانند نهنج (تالاموس) می‌گذرند. کیاسمای بینایی، محلی است که بخشی از آکسون‌های عصب بینایی یک چشم به نیمکره مخ مقابل می‌روند. پیام‌های بینایی سرانجام به لوب‌های پس‌سری قشرمخ وارد و در آنجا پردازش می‌شوند.

گزینه 1: بخشی از پیام‌های بینایی به تالاموس سمت چپ و بخشی به تالاموس سمت راست وارد می‌شوند.

گزینه 2: بخشی به مرکز پردازش‌کننده (قشرمخ) سمت راست و بخشی به قشر مخ سمت چپ فرستاده می‌شوند.

گزینه 4: همه پیام‌ها ابتدا به تالاموس و سرانجام به لوب‌های پس‌سری قشرمخ وارد و پردازش می‌شوند.

 

 

185- همه‌ی یاخته‌های تک‌لاد (هاپلوئید)ی موجود در یک گیاه دو جنسی چه مشخصه‌ی دارند؟

  • پس از تشکیل، به یکدیگر متصل باقی می‌مانند.
  • پس از تشکیل، از نظر دیواره دستخوش تغییر می‌شوند.
  • در ابتدای تشکیل، تقسیم رشتمان (میتوز) انجام می‌دهند.
  • در زمان تشکیل، توسط یاخته‌های دولاد (دیپلوئیدی) احاطه می‌شوند.

 پاسخ: گزینه 4

  • سؤال اشاره به اسپرم، گامت ماده (تخم‌زا)، دیگر یاخته‌های کیسه رویانی، گرده نارس، یاخته زایشی و یاخته رویشی دارد. همه این یاخته‌ها در زمان تشکیل توسط یاخته‌های دیپلوئید احاطه شده‌اند ! البته اسپرم‌ها در لوله گرده ایجاد می‌شوند و لوله گرده هاپلوئید است !

گزینه 1: مربوط به گامت‌های نر نیست.

گزینه 2: گرده‌های نارس با انجام تقسیم میتوز و تغییراتی در دیواره به دانه گرده رسیده تبدیل می‌شود.

گزینه 3: گامت‌های نر، گامت ماده (تخم‌زا)، یاخته رویشی و یاخته‌های هاپلوئید کیسه رویانی میتوز ندارند.

186- کدام عبارت، در ارتباط با هوهسته‌ای‌ها (یوکاریوت‌ها) نادرست است؟

  • رناتن (ریبوزوم)‌ها، می‌توانند رنا (RNA)های در حال رونویسی را ترجمه نمایند.
  • اولین آمینواسید در انتهای آمینی پلی‌پپتیدهای تازه ساخته شده، متیونین است.
  • در یک مولکول دنا(DNA)، رشته‌ی مورد رونویسی برای دو ژن می‌تواند، متفاوت باشد.
  • رنا(RNA)های پیک، ممکن است در حین رونویسی و یا پس از آن دستخوش تغییراتی گردند.

 پاسخ: گزینه 1

  • در یوکاریوت‌ها، محل رونویسی (هسته) از محل ترجمه (سیتوپلاسم) متمایز است. بنابراین رونویسی و ترجمه همزمان نیست.

البته در میتوکندری و پلاست‌ها این دو فرایند همزمان است!

گزینه 2: متیونین اولین آمینواسیدی است که وارد جایگاه P می‌شود و در ابتدای زنجیره (انتهای آمین) قرار می‌گیرد.

گزینه 3: فقط یکی از دو رشته دنا در هر ژن رونویسی می‌شود که برای ژن‌های مختلف ممکن است متفاوت باشد.

گزینه 4: رنای پیک ممکن است دستخوش تغییراتی در حین رونویسی و یا پس از آن شود.

 

 

187- چند مورد از مطالب زیر، درست است؟

الف) در همه‌ی میوه‌های حقیقی، میوه از رشد تخمدان ایجاد شده است.

ب) در همه‌ی میوه‌های کاذب، میوه از رشد نهنج به‌وجود آمده است.

ج) بعضی میوه‌های بدون دانه، از لقاح یاخته‌ی تخم‌زا و زامه‌ (اسپرم) به‌وجود آمده‌اند.

د) در بعضی میوه‌های دانه‌دار، فضای تخمدان با دیواره‌ی برچه‌ها به‌طور کامل تقسیم شده است.            

1)1                         2)2                             3)3                           4)4

  پاسخ: گزینه 3

الف) درست- میوه‌ای که از رشد تخمدان ایجاد شده، میوه حقیقی نامیده می‌شود.

ب) نادرست- اگر در تشکیل میوه قسمت‌های دیگر گل (غیر از تخمدان) نقش داشته باشند، میوه کاذب است. مانند میوه سیب

که حاصل رشد نهنج است.

ج) درست- اگر لقاح انجام شود، اما رویان قبل از تکمیل مراحل رشد و نمو از بین برود، دانه‌های نارسی تشکیل می‌شوند که ریزند

و پوست‌های نازک دارند. موزهای بدون دانه از این نوع‌اند.

د) درست- با توجه به فعالیت 7 صفحه 133 کتاب یازدهم مانند پرتقال.

188- با قرار گرفتن دانه‌ی گرده‌ی گل میمونی سفید ( WW ) بر روی کلاله‌ی گل میمونی صورتی ( RW )، کدام رخ‌نمود (فنوتیپ) برای رویان و کدام ژن‌نمود (ژنوتیپ) برای درون‌دانه (آندوسپرم) مورد انتظار است؟

1)صورتی –  WWR                2) صورتی – RRR                  3) سفید – WRR                  4) سفید – WWW

 پاسخ: گزینه 4

گیاه نر گل میمونی سفید با انجام تقسیم میوز، اسپرم حاوی الل W را تولید می‌کند. گیاه ماده صورتی می‌تواند الل R یا W را طی میوز برای تشکیل کیسه رویانی به کارگیرد. در این صورت دو حالت خواهیم داشت: 

حالت اول: 

 اسپرم (W) × تخم‌زا (W) : رویان (WW)

 اسپرم (W) × دو هسته‌ای (WW) : آندوسپرم (WWW) 

حالت دوم: 

اسپرم (W) × تخم‌زا (R) : رویان (RW)

اسپرم (W) × دو هسته‌ای (RR) : آندوسپرم (RRW)

 

 

189- کدام عبارت، در ارتباط با سیستم ایمنی بدن انسان صحیح است؟

  • همه‌ی یاخته‌های دندریتی، همواره در درون خون فعالیت می‌کنند.
  • همه‌ی یاخته‌های سرطانی، توسط سومین خط دفاعی نابود می‌شوند.
  • همه‌ی عوامل بیماری‌زا، با بیگانه‌خواری گویچه‌های سفید از بین می‌روند.
  • همه‌ی یاخته‌های قادر به ترشح اینترفرون II، می‌توانند از خون خارج شوند.

  پاسخ: گزینه 4

گزینه 1: مونوسیت‌ها از خون خارج می‌شوند و پس از خروج، تغییر می‌کنند و به درشت‌خوار و یا یاخته‌های دندریتی تبدیل می‌شوند.

گزینه 2: یاخته کشنده طبیعی، یاخته‌های سرطانی و آلوده به ویروس را نابود می‌کنند. اینترفرون نوع II نقش مهمی در مبارزه

علیه یاخته‌های سرطانی دارد.

گزینه 3: همه گویچه‌های سفید بیگانه‌خوار نیستند.

گزینه 4: اینترفرون نوع II از یاخته‌های کشنده طبیعی و لنفوسیت‌های T ترشح می‌شود. این یاخته‌ها از انواع گویچه‌های سفید

هستند که تراگذری (دیاپدز) از ویژگی‌های همه گویچه‌های سفید است.

190- کدام گزینه، عبارت زیر را به‌طور مناسب کامل می‌کند؟

« در صورت حضور قند مالتوز در محیط باکتری اشرشیاکلای و به‌دنبال اتصال فعال‌کننده به ………………………. .»

  • راه‌انداز، عوامل رونویسی بر روی توالی افزاینده قرار می‌گیرند.
  • مالتوز، مهارکننده تغییر شکل می‌دهد و از اپراتور جدا می‌گردد.
  • رنابسپاراز(RNAپلیمراز)، ژن‌های مربوط به سنتز مالتوز رونویسی می‌شوند.
  • توالی خاصی از دنا(DNA)، اولین توکلئوتید مناسب برای رونویسی مورد شناسایی قرار می‌گیرد.

  پاسخ: گزینه 4

  • اتصال مالتوز به فعال کننده، باعث پیوستن آن به جایگاه اتصال (توالی خاصی از دنا) شده و رونویسی شروع می‌شود.

گزینه 1: فعال کننده به راه‌انداز متصل نمی‌شود

گزینه 2: مهارکننده در تنظیم منفی رونویسی دارای عملکرد است.

گزینه 3: ژن‌های مربوط به تجزیه قند مالتوز بررسی می‌شوند (نه سنتز مالتوز). 

 

 

191- در گیاهانی که روزنه‌ها به‌طور معمول، به هنگام شب باز می‌شوند، …………………. گیاهان C4 ، ………………….. به انجام می‌رسد.

  • همانند – واکنش‌های چرخه کالوین به هنگام روز
  • برخلاف – دو مرحله تثبیت کربن ( CO2) در هنگام شب
  • برخلاف – تثبیت کربن ( CO2) جو در ترکیبی سه کربنی
  • همانند – دو مرحله تثبیت کربن ( CO2) در یک نوع یاخته

 پاسخ: گزینه 1

  • در همه گیاهان واکنش‌های چرخه کالوین به هنگام روز انجام می‌شود چرا که انجام چرخه کالوین وابسته به واکنش‌های وابسته به نور است.

گزینه 2: گیاهانی که روزنه آن‌ها در شب بازند، گیاهان CAM هستند که همانند گیاهان C4 دو مرحله تثبیت کربن دارند. فقط

در گیاهان CAM، یک مرحله تثبیت کربن در هنگام شب انجام می‌شود .

گزینه 3: گیاهان CAM همانند C4، تثبیت کربن را در ترکیبی سه کربنی و هم چهارکربنی انجام می‌دهند.

گزینه 4: تثبیت کربن در گیاهان  C4 در دو نوع یاخته (میانبرگ- غلاف آوندی) انجام می‌پذیرد.

 

 

192- مطابق با شکل زیر، کدام عبارت صحیح است؟

  • بخش 2 برخلاف بخش 3، با رشته‌های عصبی در ارتباط است.
  • بخش 1 همانند بخش 2، بیش از یک نوع رشته‌ پروتئینی دارد.
  • بخش3 همانند بخش 4، ساختاری حاوی صفحات بینابینی دارد.
  • بخش 4 برخلاف بخش1، یاخته‌هایی با فضاهای بین یاخته‌ای اندک دارد.

  پاسخ: گزینه 2

بخش 1: پیراشامه                 بخش 2: برون‌شامه                  بخش 3: میوکارد                  بخش 4: درون‌شامه

گزینه 1: بخش 2 همانند بخش 3، با رشته‌های عصبی در ارتباط است.

گزینه 2: بافت پیوندی رشته‌ای (کلاژن و کشسان) در بخش 1 همانند بخش 2 مشاهده می‌شود.

گزینه 3: صفحات بینابینی (در هم رفته) در ارتباط یاخته‌های ماهیچه‌ای قلب (میوکارد) نقش دارد.

گزینه 4: بخش 4 همانند بخش 1، دارای یاخته‌هایی با فضاهای بین یاخته‌ای اندک (بافت پوششی سنگ‌فرشی ساده) می‌باشند.

 

193- کدام مورد، درباره‌ی دو گروه مهم باکتری‌های هم‌زیست با گیاهان صادق است؟

  • در بخش‌های زیرزمینی گیاه مستقر می‌شوند.
  • در شکل مولکولی نیتروژن جو تغییر ایجاد می‌کنند.
  • واکنش‌های مربوط به تثبیت کربن را انجام می‌دهند.
  • همه‌ی مواد آلی مورد نیاز خود را از گیاهان به‌دست می‌آورند.

  پاسخ: گزینه 2

  • سؤال اشاره به ریزوبیوم‌ها و بعضی سیانوباکتری‌ها دارد، که در تثبیت نیتروژن جو نقش دارند.

گزینه 1: سیانوباکتری‌ها در حفره‌های کوچک شاخه و دمبرگ گیاه گونرا زندگی می‌کنند.

گزینه 3: ریزوبیوم‌ها تثبیت کربن را انجام نمی‌دهند.

گزینه 4: سیانوباکتری‌ها نوعی از باکتری‌های فتوسنتزکننده هستند.

 

 

 

 

194- کدام عبارت، در ارتباط با مراحل انقباض در یک یاخته‌ی ماهیچه‌ی ذوزنقه‌ای بدن انسان نادرست است؟

  • به دنبال سست شدن اتصال سر میوزین به اکتین، ATP به ADP تجزیه می‌گردد.
  • با چسبیدن یک مولکول ATP به سر میوزین، اتصال سر میوزین با رشته‌ی اکتین سست می‌شود.
  • به دنبال اتصال یک گروه فسفات به مولکول ADP موجود در سر میوزین، طول ماهیچه کوتاه می‌شود.
  • در زمانی که سر میوزین، رشته‌ی اکتین را به همراه خود به حرکت درآورد، مولکول ADP رها گردیده است.

  پاسخ: گزینه 3

در مراحل انقباض ماهیچه، اتصال گروه فسفات به ADP مشاهده نمی‌شود.

سایر گزینه‌ها با توجه به شکل 16 صفحه 50 کتاب یازدهم، درست می‌باشد.

 

 

195- کدام عبارت، در مورد هر سامانه‌ی تبدیل انرژی (فتوسیستم) موجود در غشای یک تیلاکوئید گیاه آفتابگردان صحیح است؟

  • در هر آنتن گیرنده‌ی نور آن، رنگیزه‌های متفاوتی به‌همراه انواعی پروتئین وجود دارد.
  • توسط دو مرکز واکنش آن، حداکثر طول موج‌های 680 و 700 نانومتر جذب می‌شود.
  • همواره به ترکیبی الکترون می‌دهد که با دو لایه‌ی فسفولیپیدی غشای تیلاکوئید در تماس است.
  • تنها با دارا بودن یک آنتن گیرنده‌ی نور، انرژی خورشید را جذب و به مرکز واکنش منتقل می‌نماید.

 پاسخ: گزینه 1

هر آنتن از رنگیزه‌های متفاوت (کلروفیل‌ها و کاروتنوئیدها) و انواعی از پروتئین ساخته شده است.

گزینه 2 و 4: هر فتوسیستم شامل آنتن‌های گیرنده نور و یک مرکز واکنش است .

گزینه 3: فتوسیستم 1 به ترکیبی که با یک لایه فسفولیپیدی (سطح خارجی تیلاکوئید) در تماس است، الکترون می‌دهد.

 

 

 

 

 

 

 

196- برای تعیین سرعت و ترکیب شیره‌ی پرورده‌ی گیاه می‌توان از نوعی جاندار استفاده کرد. کدام ویژگی، درباره‌ی این جاندار صادق است؟

  • مغز آن، از چند گره‌ی مجزا تشکیل شده است.
  • همولنف آن از طریق منافذ دریچه‌دار به قلب باز می‌گردد.
  • دهانه‌ی قیف مژک‌دار سامانه‌ی دفعی آن، مستقیما با مایعات بدن ارتباط دارد.
  • تنفس آن از طریق برجستگی‌های کوچک و پراکنده‌ی پوستی صورت می‌گیرد.

 پاسخ: گزینه 2

سؤال اشاره به شته (نوعی حشره) دارد. در حشرات همولنف از طریق منافذ دریچه‌دار به قلب برمی‌گردد.

گزینه 1: مغز حشرات از چند گره به هم جوش خورده تشکیل شده است.

گزینه 3: حشرات سامانه دفعی متصل به روده به نام لوله‌های مالپیگی دارند.

گزینه 4: حشرات تنفس نایدیسی دارند.

 

 

197- چند مورد عبارت زیر را به‌طور مناسب کامل می‌کند؟

« در انسان، انجام ………………….. عضلات بدن، متاثر از بخش ……………………، دستگاه عصبی محیطی است و این بخش  در تنظیم ترشح غدد فاقد نقش است.»

الف) همه‌ی حرکات ارادی – پیکری                                      ب) همه‌ی حرکات غیر ارادی – خود مختار

ج) فقط بعضی از حرکات ارادی – خود مختار                           د) فقط بعضی از حرکات غیر ارادی – پیکری

1)1                        2)2                         3)3                            4)4

  پاسخ: گزینه 2

  • موارد (الف و د) صحیح می‌باشند.

بخش پیکری دستگاه عصبی محیطی پیام‌های عصبی را به ماهیچه‌های اسکلتی می‌رساند. فعالیت این ماهیچه‌ها به شکل ارادی و غیرارادی تنظیم می‌شود. فعالیت ماهیچه‌های اسکلتی به شکل انعکاسی (پاسخ سریع و غیرارادی ماهیچه‌ها) نیز تنظیم می‌شود. بخش خودمختار دستگاه عصبی محیطی، کار ماهیچه‌های صاف، ماهیچه قلب و غده‌ها را به صورت ناآگاهانه (غیرارادی) تنظیم می‌کند.

 

 

198- کدام گزینه، عبارت زیر را به‌طور مناسب کامل می‌کند؟

« در انسان، به‌منظور انجام هر نوع عمل …………………………….، ماهیچه یا ماهیچه‌های ……………………………… .»

  • دم – گردن، به افزایش حجم قفسه‌ی سینه کمک می‌نمایند.
  • بازدم – بین دنده‌ای داخلی، به انقباض در می‌آیند.
  • دم – دیافراگم، از حالت گنبدی خارج می‌شود.
  • بازدم – شکمی، از نظر طول کوتاه می‌شود.

   پاسخ: گزینه 3

  • به‌منظور انجام هر نوع عمل دَم، ماهیچه دیافراگم که در حالت استراحت، گنبدی شکل است با انقباض خود به حالت مسطح در می‌آید.

گزینه 1: در دم عمیق، انقباض ماهیچه‌های ناحیه گردن نیز، به افزایش حجم قفسه‌ی سینه کمک می‌کند.

گزینه 2 و 4: در بازدم عمیق، انقباض ماهیچه‌های بین دنده‌ای داخلی و نیز ماهیچه‌های شکمی مؤثر هستند.

 

 

199- کدام عبارت، در ارتباط با رفتار دگرخواهی نادرست است؟

  • فقط به نفع سایر افراد گروه است.
  • ممکن است مربوط به افرادی باشد که نازا هستند.
  • می‌تواند در بین افرادی رخ دهد که خویشاوند هستند.
  • به‌طور حتم براساس انتخاب طبیعی برگزیده شده است.

  پاسخ: گزینه 1

گاهی دگرخواهی، رفتاری به نفع خود فرد است مانند افراد یاریگر در میان پرندگان.

گزینه 2 و 3: زنبورهای عسل، رفتار دگرخواهی را نسبت به خویشاوندان خود انجام می‌دهند. زنبورهای عسل کارگر نازا هستند.

گزینه 4: در رابطه با همه رفتارهای جانوران صدق می‌کند.

 

 

 

 

 

200- در یک خانواده، مادر گروه خونی  ABدارد و علاوه‌بر برداشتن پروتئین  Dدر غشای گویچه‌های قرمز خود، می تواند عامل انعقادی شماره‌ی 8 را بسازد و پدر گروه خونی B و پروتئین D دارد و فاقد عامل انعقادی شماره‌ی 8 است. اگر دختر این خانواده، فاقد عامل  انعقادی شماره‌ی 8 و فاقد پروتئین D باشد و بتواند فقط کربوهیدرات A گروه خونی را بسازد، در این صورت، تولد کدام فرزند غیرممکن است؟

  • پسری دارای یک نوع کربوهیدرات گروه خونی و دارای پروتئین D و سالم از نظر فرایند لخته شدن خون
  • پسری با اختلال در فرایند لخته شدن خون و دارای یک نوع کربوهیدرات گروه خونی و فاقد پروتئین D
  • دختری دارای هر دو نوع کربوهیدرات‌های گروه خونی و دارای پروتئین D و سالم از نظر فرایند لخته شدن خون
  • دختری با اختلال در فرایند لخته شدن خون و فاقد هر دو نوع کربوهیدرات‌های گروه خونی و دارای پروتئین D

 پاسخ: گزینه 4

                        ژنوتیپ پدر: BO Dd Xhy                              ژنوتیپ مادر: AB Dd XHXh

از آمیزش فوق دختری با گروه خونی OO متولد نمی‌شود

     AB × BO                                           Dd × Dd                                           XHXh × Xhy

    AB + AO + BB + BO                           DD + Dd + dd                              XHXh + XHy + XhXh + Xhy

 

 

201- کدام عبارت، درباره‌ی هر پادتن موجود در بدن انسان صادق است؟

  • به‌طور مستقیم توسط یاخته‌های پادتن‌ساز تولید می‌گردد.
  • می‌تواند به‌طور اختصاصی به دو مولکول پادگن (آنتی‌ژن) متصل شود.
  • در مبارزه با پادگن (آنتی‌ژن) ابتدا باعث نابودی یاخته‌ی بیگانه می‌شود.
  • با رسوب‌دادن پادگن (آنتی‌ژن)های محلول، باعث غیرفعال‌شدن آن‌ها می‌گردد.

  پاسخ: گزینه 2

  • هر پادتن دو جایگاه برای اتصال به پادگن (آنتی‌ژن) دارد.

گزینه 1: پادتن‌ها بر دو نوع‌اند. یک نوع از آن‌ها به غشای لنفوسیت B متصل است و نقش گیرنده آنتی‌ژن را دارد. نوع دیگر

ترشحی است.

گزینه 3: گروهی با فعال کردن پروتئین‌های مکمل منجر به نابودی یاخته می‌شود. 

گزینه 4: در رابطه با هر پادتن صدق نمی‌کند. 

 

202- در یک فرد بالغ، آهن آزادشده از هموگلوبین در داخل اندامی از بدن که خون لوله‌ی گوارش ابتدا به آن وارد می‌شود، ذخیره می‌گردد، چند مورد، درباره‌ی این اندام صحیح است؟

الف) در تولید کلسترول نقش دارد.

ب) بر سرعت تولید یاخته‌های قرمز خون تاثیرگذار است.

ج) از طریق یاخته‌های بنیادی خود، گویچه‌های قرمز را تولید می‌نماید.

د) فاصله‌ی یاخته‌های بافت پوششی در مویرگ‌های آن بسیار زیاد است.

1)1                          2)2                            3)3                             4)4

  پاسخ: گزینه 3

سؤال اشاره به اندام کبد دارد. فقط مورد (ج) نادرست است.

الف) درست – یاخته‌های کبد صفرا را می‌سازند. در صفرا کلسترول وجود دارد.

ب) درست – در اثر ترشح اریتروپویتین از کبد و کلیه، سرعت تولید گویچه‌های قرمز تنظیم می‌شود.

ج) نادرست – در سؤال به فرد بالغ اشاره شده است.

د) درست – مویرگ‎های ناپیوسته در مغز استخوان، جگر و طحال یافت می‌شود. فاصله یاخته‌های بافت پوششی در این مویرگ‌ها

آن قدر زیاد است که به صورت حفره‌هایی در اندام دیده می‌شود.

203- به‌طور معمول، کدام عبارت، درباره‌ی نوعی پرده‌ی جنینی که به دیواره‌ی رحم مادر نفوذ می‌کند، نادرست است؟

  • باعث اختلاط خون جنین و مادر می‌شود.
  • تحت تاثیر نوعی پیک شیمیایی توسعه می‌یابد.
  • در انتقال مواد مغذی به جنین نقش موثری دارد.
  • حاصل تقسیم و تمایز تعدادی از یاخته‌های بلاستوسیست است.

پاسخ: گزینه 1

  • سؤال به پرده کوریون اشاره دارد. خون مادر و جنین در جفت به دلیل وجود پرده کوریون مخلوط نمی‌شود.

گزینه 2: ضخامت دیواره‌ی رحم تحت تاثیر هورمون پروژسترون حفظ می شود. بنابراین پرده‌ی کوریون نیز تحت تاثیر پروژسترون قرار گرفته و توسعه می یابد.

گزینه 3: کوریون در تشکیل جفت شرکت دارد و مبادله مواد بین دو طرف این پرده صورت می‌پذیرد.

گزینه 4: تروفوبلاست (لایه بیرونی بلاستوسیست)، پرده کوریون را می‌سازد .

204- کدام عبارت، درباره‌ی هر ناقل عصبی تحریک‌کننده‌ی ماهیچه‌های بدن انسان درست است؟

  • پس از انتقال پیام، توسط آنزیم‌هایی تجزیه می‌گردد.
  • در پایانه‌ی اکسون یاخته‌ی پیش‌سیناپسی تولید می‌گردد.
  • به جایگاه ویژه‌ی خود در درون یاخته‌ی پس‌سیناپسی متصل می‌شود.
  • از طریق تاثیر بر نوعی پروتئین کانالی، باعث باز شدن آن می‌گردد.

 پاسخ: گزینه 4

  • ناقل عصبی به پروتئینی به نام گیرنده متصل می‌شود. این پروتئین همچنین کانالی است که با اتصال ناقل عصبی به آن باز می‌شود.

گزینه 1: ممکن است به یاخته پیش سیناپسی جذب شود.

گزینه 2: در جسم یاخته‌ای ساخته می‌شوند و درون ریزکیسه‌ها ذخیره می‌شوند.

گزینه 3: ناقل عصبی به گیرنده خود در غشای یاخته پس‌سیناپسی متصل می‌شود.

 

 

205- در ارتباط با گیاهان، کدام گزینه، عبارت زیر را به‌طور مناسب کامل می‌کند؟

« فقط بعضی ……………………….. دارند.»

  • کریچه (واکوئل)ها، گزانتوفیل
  • سبزدیسه (کلروپلاست)ها، کاروتنوئید
  • رنگ دیسه (کروموپلاست)ها، ترکیبات آلکالوئیدی
  • دیسه (پلاست)ها، مقدار فراوانی سبزینه (کلروفیل)

 پاسخ: گزینه 4

بعضی از پلاست‌ها یعنی کلروپلاست مقدار فراوانی کلروفیل دارد.

گزینه 1: کاروتنوئیدها در کروموپلاست ذخیره می‌شوند.

گزینه 2: کلروپلاست‌ها علاوه‌برکلروفیل، کاروتنوئید هم دارند.

گزینه 3: ترکیبات آلکالوئیدی در واکوئل یافت می‌شود.

 

مشاهده برترین اساتید کنکور ایران

تحلیل سوالات کنکور با بهترین استاد زیست ایران ادامه دارد……………….

 

 

 

کلیه حقوق مربوط به کارنامه خرد می باشد و فعاليت‌های اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوری اسلامی ايران است