استاد حمیدرضا زارعی زیست

گوارش

آموزش فصل دوم زیست شناسی سال دهم با بهترین استاد زیست ایران

آموزش زیست شناسی با دبیران برند ایران

تدریس خصوصی  و گروهی  (به صورت حضوری و هم به صورت آنلاین)   با  دبیران برند کنکور  هم اکنون در ایران توسط  مجموعه آموزشی کارنامه خرد برگزار می‌شود

جهت هماهنگی کلاس با دبیران برند و شهیر ایران

با شماره تلفن های  زیر تماس حاصل فرمایید

 26401062 – 021  یا   7680995-0910

تدریس خصوصی کنکور

آموزش فصل دوم زیست شناسی سال دهم 

توسط رنکینگ شماره یک دبیران زیست ایران دکتر حمیدرضا زارعی

 

با توجه به ضعف مشهود دانش آموزان  در یادگیری و همچنین برخی از اساتید زیست شناسی در آموزش فصل گوارش از کتاب زیست شناسی سال دهم ،تصمیم گرفتیم در مجموعه ی کارنامه خرد با دعوت از رنکینگ شماره یک دبیران زیست ایران آقای دکتر حمیدرضا زارعی(نویسنده توانای کتاب خط ویژه گاج) به تحلیل دقیق و آنالیز و پاسخگویی به سوالات این فصل بپردازیم.

 

جهت مشاهده جزوه تدریس فصل گوارش روی لینک زیر کلیک فرمایید:

آموزش فصل گوارش با رنکینگ شماره یک دبیران زیست ایران

 

 

 

 

زیست زارعی

دکتر زارعی در کارگاه تربیت مدرس 

بهترین اساتید ایران

آموزش زیست شناسی با رنکینگ شماره یک دبیران زیست ایران  استاد زارعی

بهترین دبیران زیست ایران

دکتر زارعی در کارگاه تربیت مدرس 

آموزش فصل گوارش با رنکینگ شماره یک دبیران زیست ایران

جهت مشاهده آخرین ورژن جزوه زیست فصل دوم سال دهم بر روی لینک بالا کلیک نمایید، در ادمه خلاصه فصل را مشاهده خواهید نمود

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

آموزش فصل گوارش با رنکینگ شماره یک دبیران زیست ایران

جهت مشاهده آخرین ورژن جزوه زیست فصل دوم سال دهم بر روی لینک بالا کلیک نمایید، در ادمه خلاصه فصل را مشاهده خواهید نمود (تصاویر تکمیلی و جزوه کامل در لینک بالا قرار دارد)

 

یاخته و بافت جانوری

یاخته:

واحد ساختار و عملکرد بدن جانداران است.

اجزای یاخته: هسته/ کریچه/ دستگاه‌گلژی/ راکیزه/ غشای یاخته/ شبکه آندوپلاسمی/ میان‌یاخته 

هسته:  بیشتر ماده ژنتیک یاخته‌های یوکاریوتی در ساختار اندامک هسته به شکل دنا خطی قرار دارد.

گوارش

درون هسته دنا و پروتئین‌های متصل به آن، هستک یا هستک‌ها و پروتئین‌ها قرار گرفته‌اند .

دستگاه‌گلژی: تغییرات پس ترجمه‌ای پروتئین‌های سنتزشده (ساخته شده) در شبکه‌ی آندوپلاسمی زبر راکامل کرده، سپس

این پروتئین‌ها بسته بندی و به سمت مقصدهای مناسب هدایت می‌کند.

راکیزه: اندامکی است که انرژی شیمیایی را از شکلی به شکل دیگر تبدیل می‌کند و انجام تنفس یاخته‌ای را برعهده دارد.

راکیزه دارای دنا مستقل از هسته و ریبوزوم مخصوص به خود می‌باشد.

شبکه آندوپلاسمی: دو نوع شبکه‌ی آندوپلاسمی در یاخته دیده می‌شود که در سراسر سیتوپلاسم گسترش دارند:

شبکه‌ی آندوپلاسمی زبر و شبکه‌ی آندوپلاسمی صاف 

روی شبکه‌ی آندوپلاسمی صاف از شبکه‌ی به‌هم پیوسته‌ای از لوله‌ها و کیسه‌های غشادار و بدون ریبوزوم است.

وظایف شبکه‌ی آندوپلاسمی صاف:

1- ساخت موادی مانند اسیدهای چرپ، فسفولیپیدها و استروئیدها

2- ذخیره یون کلسیم در یاخته‌های ماهیچه‌ای  

  • فضای بین یاخته‌ها، توسط مایع بین یاخته‌ای پر شده است.
  • مایع بین یاخته‌ای به طور دائم مواد مختلفی را با خون مبادله می‌کند.
  • همه‌ی یاخته‌های زنده غشا دارند.
  • یاخته‌های جانوری دیواره ندارند.
  • غشای یاخته نفوذ پذیری انتخابی یا تراوایی نسبی دارد.
  • در غشا یاخته جانوری انواعی از مولکول‌های لیپید، پروتئین و کربوهیدرات یافت می‌شوند.
  • کربوهیدرات به پروتئین‌ها و فسفولیپد متصل است.
  • کربوهیدرات در سطح خارجی غشای یاخته قرار دارد.
  • کربوهیدرات به پروتئین‌های سطحی غشا متصل اند.
  • پروتئین‌های سراسری، همه‌ی عرض غشا را طی می‌کنند و در تماس با هر دو لایه فسفولیپیدی قرار می‌گیرند.
  • پروتئین های سطحی فقط در تماس با یک لایه فسفولیپیدی قرار دارند.
  • کلسترول همانند فسفولیپید دارای دو بخش آبگریز و آبدوست است.
  • کلسترول از سه حلقه شش ضلعی ویک حلقه پنج ضلعی تشکیل شده است.

 

زیست گوارش

آموزش گوازش

 

 

ورود و خروج مواد از یاخته:

انتشار ساده، انتشار تسهیل شده، گذرندگی (اسمز)، انتقال فعال، درون‌ بری، برون رانی

  • جریان مولکول‌ها از جای پر غلظت به جای کم غلظت انتشار نام دارد.
  • در انتشار یاخته از انرژی زیستی استفاده نمی‌کند بلکه از انرژی جنبشی استفاده می‌کند.  
  • انتشار در جهت شیب غلظت است.  
  • مولکول‌هایی مانند اکسیژن وکربن دی اکسید با انتشار از غشا، عبور می‌کنند.
  • در انتشار انرژی آزاد می‌شود.
  • در انتشار با کاهش غلظت سرعت انتشار هم کاهش می‌یابد.
  • در انتشار تسهیل شده پروتئین‌های سراسری شرکت می‌کنند.
  • در انتشار تسهیل شده مواد را در جهت شیب غلظت جابه‌جا می‌شود.  
  • خروج گلوکز از سلول‌های پوششی پرز روده با انتشار تسهیل شده انجام می‌شود.
  • به انتشار آب از غشایی با تراوایی نسبی اسمز می‌گویند.
  • در دو طرف غشا اسمزی، غلظت آب متفاوت است و در اثر این اخلاف غلظت ،جابه‌جایی خالص آب رخ می‌دهد.
  • فشار لازم برای توقف کامل اسمز، فشاراسمزی محلول نام دارد. هرچه اختلاف غلظت آب در دو سوی غشا بیشتر باشد،فشار اسمزی بیشتر است وآب سریع‌تر جابه‌جا می‌شود.
  • فشار اسمزی با غلظت آب (پتانسیل آب) رابطه عکس دارد.
  • اگر فشار اسمزی سیتوپلاسم (میان یاخته) بیشتر از مایع بین یاخته‌ای باشد، یاخته متورم می‌شود.
  • اگر فشاراسمزی سیتوپلاسم (میان یاخته) کمتر از مایع بین یاخته‌ای باشد، یاخته چروکیده می‌شود.
  • انتقال فعال برخلاف شیب غلظت است.  
  • انتقال فعال با صرف انرژی صورت می‌گیرد.  
  • درون‌بری (آندوسیتوز) و برون‌رانی (اگزوسیتوز) با صرف انرژی است.
  • درون‌بری(آندوسیتوز) و برون‌رانی(اگزوسیتوز) برای انتقال ذرات بزرگ است.
  • در درون‌بری (آندوسیتوز) و برون‌رانی (اگزوسیتوز)کیسه غشایی ایجاد می‌شود.
  • درون‌بری (آندوسیتوز) به سه صورت انجام می‌شود:

 1- فاگوسیتوز                       2 – پینوسیتوز(مایع خواری)                 3- آندوسیتوز وابسته به گیرنده

  • در درون‌بری (آندوسیتوز) از سطح غشای یاخته کاسته می‌شود. .
  • در برون‌رانی (اگزوسیتوز) کیسه غشایی با غشا یاخته ادغام می‌شود.   
  • در برون‌رانی(اگزوسیتوز) بر سطح غشای یاخته افزوده می‌شود.

 

گوارش

گوارش

گوارش

گوارش

گوارش

گوارش

 

انواع بافت های جانوری:

بافت پوششی، بافت پیوندی، بافت ماهیچه‌ای، بافت عصبی

بافت از یاخته و مواد موجود در فضای بین یاخته‌ها تشکیل شده است.

بافت پوششی:

  • بافت پوششی سطح بدن و حفره ها و مجاری دورن بدن ( مانند: دهان، معده، روده، رگ‌ها) را می پوشاند.
  • در بافت پوششی، یاخته‌ها بسیار به یک‌دیگر نزدیک هستند و فضای بین یاخته‌ای اندکی دارند.
  • در بافت پوششی غشای پایه وجود دارد که سبب متصل شدن این یاخته به یک دیگر و بافت زیری آن می‌شوند.
  • غشای پایه از رشته های پروتئینی و گلیکوپروتئینی ( ترکیب کربوهیدرات و پروتئین) تشکیل شده است.
  • غشای پایه فاقد سلول است.
  • یاخته ‌های بافت پوششی به‌صورت سنگ‌فرشی، مکعبی، استوانه‌ای در یک لایه یا چند لایه است.
  • بافت پوششی سنگ‌فرشی چندلایه می‌تواند به‌صورت شاخی باشد مثل پوست (شاخی یعنی سلول‌ها مرده‌اند.)
  • دهان، معده، روده، غده‌ها و یاخته‌های ترشحی از نوع بافت پوششی هستند

 

سنگ‌فرشی

یک لایه

 

چندلایه

آندوکار، اپی‌کارد، پریکارد، روی دریچه‌های قلب، لایه‌ی داخلی رگ‌ها، دیواره بیرونی، کپسول بومن، یاخته‌های دیواره حبابک

دهان، حلق، زبان، مری، اپی‌درم پوست، واژن

 

استوانه‌ای

مژک‌دار

ریز پرزدار

بدون ریز پرز و مژک

مخاط بخش تنفس، لوله فالوپ

روده

معده

مکعبی

ریزپرزدار

فاقد ریز پرز

لوله پیچ خورده‌ی نزدیک

برخی از یاخته‌های غده بزاقی

پودوسیت

 

دیواره‌ی درونی کپسول بومن

بافت پیوندی:  

 

 

  • بافت پیوندی از انواع یاخته‌ها، رشته‌های پروتئینی(رشته کلاژن و رشته‌های کشسان) وماده زمینه‌ای تشکیل شده است.
  • بافت پیوندی ماده‌ی زمینه‌ای ترشح می‌کند.
  • انواع بافت پیوندی: بافت پیوندی سست، بافت پیوندی متراکم، خون، چربی، استخوان، غضروف

 

ماده زمینه‌ای

تعداد سلول‌ها

مقاومت در برابر کشش

انعطاف‌پذیری

کلاژن

نوع بافت

زیاد

زیاد

کم

زیاد

کم

پیوندی سست

کم

کم

زیاد

کم

زیاد

پیوندی متراکم

 

  • بافت چربی بزرگترین ذخیره انرژی در بدن است.
  • بافت چربی در بعضی از قسمت‌های بدن مثل کف دست‌ها و پاها نقش ضربه گیر را دارد و نقش عایق حرارتی را دارد.
  • خون ماده‌ی زمینه‌ای ندارد، و دارای پروتئین است.

 

 در لایه‌های لوله گوارش

بافت پیوندی سست

پریکارد، اپی‌کارد، اسکلت فیبری، میوکارد ،درون دریچه‌های قلب، کپسول کلیه، رباط، زردپی کپسول مفصلی، درم پوست

بافت پیوندی متراکم

اطراف کلیه، اطراف چشم، اپی‌کارد قلب، لایه بیرونی لوله گوارش، زیردرم پوست، مغز استخوان زرد

بافت چربی

لاله گوش، مفصل ثابت، مفصل گوی‌کاسه، مفصل لغزنده، مفصل لولایی، سراستخوان‌ها

بافت غضروف

 

 

 

 

 

 

 

بافت ماهیچه‌ای:

بافت ماهیچه‌ای قلبی، بافت ماهیچه‌ای اسکلتی، بافت ماهیچه‌ای صاف

  • قدرت بافت ماهیچه‌ی قلبی کمتر از بافت ماهیچه‌ی اسکلتی است.

انواع ماهیچه

تعداد هسته

شکل یاخته

مخطط

نوع عملکرد

دوام انقباض

سرعت انقباض

نوع اعصاب حرکتی

اندام یا بافت

قلب

یک یا دو

منشعب

هست

غیر ارادی

کم

سریع

خودمختار

قلب

 اسکلتی

چند

رشته‌ای

هست

غیرارادی/ ارادی

کم

سریع

پیکری

دیافراگم، بنداره‌خارجی، دهان، زبان، حلق، ابتدای‌مری، پلک، اطراف چشم، گونه، توام

صاف

یک

دوکی

نیست

غیر ارادی

زیاد

آهسته

خودمختار

سرخرگ، سیاهرگ، لوله‌فالوپ رحم، مثانه، میزنای، عنبیه، لوله گوارش

 

 

 

 

 

بافت عصبی:

  • بافت عصبی شامل یاخته عصبی و نوروگلیا (یاخته غیرعصبی) است.
  • یاخته‌های عصبی با یاخته‌های ماهیچه درارتباط اند وآن‌ها را تحریک می‌کنند تا منقبض شوند.
  • یاخته عصبی به ندرت تقسیم می‌شوند اما نوروگلیا توانایی تقسیم دارند.
  • عملکرد یاخته عصبی: تحریک پذیری، تولید پیام عصبی و هدایت آن، انتقال پیام عصبی به یاخته دیگر  
  • یاخته عصبی از سه جز: دندریت، جسم یاخته‌ای، اکسون تشکیل شده است.
  • تعداد یاخته‌های عصبی از نوروگلیا کمتر است.
  • یاخته‌های عصبی از نوروگلیا تغذیه می‌کنند.
  • نوروگلیا نقش پشتیبانی و حفظ هم ایستایی مایع اطراف، ساخت غلاف میلین، داربست‌هایی برای استقرار یاخته عصبی و… دارند .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                        ساختار و عملکرد لوله گوارش لوله

گوارش:

  • لوله‌ی پیوسته است که از دهان تا مخرج ادامه دارد.
  • بخش‌های مختلف لوله‌ی گوارش را ماهیچه‌های حلقوی به نام اسفنکتر)بنداره( از جدا می‌کنند.
  • در انتهای لوله گوارش نیز، دو بنداره به ترتیب از نوع ماهیچه صاف و مخطط وجود دارد که هنگام دفع باز می‌شوند.
  • اسفنکتر ابتدای مری و انتهایی راست روده از نوع مخطط است و تحت دستگاه عصبی پیکری هستند.
  • بقیه اسفنکترها(چهارتا) از نوع صاف است و تحت کنترل دستگاه عصبی خودمختار هستند.
  • غده‌های بزاقی، پانکراس(لوزالمعده)، کبد و کیسه‌ی صفرا با لوله گوارش مرتبط‌اند، و ترشحات خود را به درون آن می‌ریزند.
  • کیسه صفرا و کبد جزو لوله گوارش نیست.
  • بنداره‌ی انتهای مری سمت چب بدن قرار دارد و بنداره‌ی انتهای معده سمت راست بدن قرار دارد.
  • در سراسر لوله‌ی گوارش موسین ترشح می‌شود.

ساختار لوله‌ی گوارش:                                

از خارج به داخل : لایه‌ی بیرونی، ماهیچه‌ای، زیر مخاطی، مخاطی

  • لایه بیرونی: بافت پیوندی سست + بخشی از صفاق + بافت چربی + رگ‌ها
  • صفاق: پرده‌ای است که بیشتر اندام‌های درون شکم به هم وصل می‌کند.
  • روده‌بند بخشی از صفاق است که دارای چین خوردگی است و از اندام‌های درون شکم حمایت می‌کند.
  • رگ‌های خونی صفاق بهم می‌پیوند و سیاهرگ باب را می‌سازند.
  • لایه ماهیچه‌ای: لایه ماهیچه‌ای مخطط یا صاف به شکل طولی و حلقوی (درمعده به علاوه مورب) و در بین آن‌ها بافت پیوندی سست + شبکه‌ای از یاخته‎‌های عصبی + رگ‌های خونی
  • لایه ماهیچه‌ای نقش در گوارش شیمیایی لوله گوارش ندارد.
  • لایه ماهیچه‌ای در قسمت دهان و حلق و ابتدای مری از نوع اسکلتی است و در بقیه قسمت‌ها از نوع صاف است.
  • لایه زیر مخاطی: بافت پیوندی سست + رگ‌های خونی فراوان + شبکه‌ای از یاخته‌های عصبی + غده
  • لایه مخاطی: بافت پیوندی سست + رگ‌ها + یاخته‌های ماهیچه‌ای + یاخته‌های بافت پوششی سنگ‌فرشی چند لایه یا استوانه‌ای یک لایه + غده
  • در هر چهار لایه رگ‌خونی داریم.
  • در هر چهار لایه ماهیچه صاف و بافت پوششی سنگ‌فرشی داریم.
  • در هر چهار لایه تارعصبی داریم.

حرکات لوله‌ گوارش:

انقباض ماهیچه‌ی دیواره‌ی لوله گوارش، حرکات منظمی در آن به‌وجود می آورد:  1)کرمی               2) قطعه‌ قطعه کننده

حرکت کرمی:

 

  با ورود غذا، لوله‌ی گوارش گشاد          یاخته‌های عصبی دیواره‌ی لوله (گیرنده مکانیکی ازنوع حسی) را تحریک می‌کند              یاخته‌های عصبی ماهیچه‌های دیواره را(درپشت توده) به انقباض وادار می‌کنند          یک حلقه انقباضی در لوله ظاهر می‌شود که به جلو(از دهان به سمت مخرج) حرکت می‌کند.

  • حرکات کرمی نقش مخلوط کنندگی دارند و فقط می‌توانند محتویات لوله گوارش را مخلوط کنند.
  • حرکت کرمی، غذا را در طول مری حرکت می‌دهند.
  • در بقیه قسمت‌های بدن ( ازجمله لوله فالوپ) وجود دارد.

حرکت قطعه قطعه کننده:

 

بخش‌هایی از لوله گوارش به صورت یک در میان منقبض و شل می‌شوند          قطعه‌های شل، منقبض می‌شوند و بخش‌های منقبض، حالت انقباض خارج می‌شوند           تداوم این حرکت محتویات لوله، ریزتر و بیشتر با شیره‌های گوارشی مخلوط شوند.

  • حرکات قطعه قطعه فقط برای لوله گوارش است.

گوارش غذا:

گوارش مکانیکی: غذا را آسیاب می‌کند.

گوارش شیمیایی: مولکول‌های بزرگ را به مولکول‌های کوچک تبدیل می‌کنند.

در انسان گوارش شیمیایی و گوارش مکانیکی از دهان شروع می‌شود.

  مسیرغذا: دهان         حلق           مری          معده          روده‌ی باریک          روده‌ی بزرگ      

گوارش در دهان:

ورود غذا به دهان           فعالیت هماهنگ ماهیچه‌های اسکلتی (آرواره، گونه‌ها، لب، زبان، دندان‎ها) موجب جویدن وگوارش 

                                                               مکانیکی می‌شود.                                                                          

                                 آسیاب شدن غذا به ذره‌های بسیارکوچک برای فعالیت بهتر آنزیم‌های گوارشی لازم است.

                                 تبدیل غذا به ذرات کوچک، از خراشیده شدن لوله‌ی گوارش براثر تماس با غذا جلوگیری، و عبور

                                                 ذره‌های غذارا از لوله نیزآسان می‌کند.

                               غذا با بزاق مخلوط، و به تودهای قابل بلع تبدیل می‌شود.

 

بزاق             از سه جفت غده بزاقی بزرگ و غده‌های کوچک ترشح می‌شود.

                  غده زیرزبانی از غده زیرآرواره‌ای بزرگ‌تر است.                                    

                  غده زیرآرواره‌ای از طریق یک مجرا با غده زیرزبانی به درون دهان ترشح می‌شود.     

                  ترکیبات: آب + یون‌ها(مانند بی‌کربنات) + انواعی از آنزیم‌ها (مانند آمیلاز) + موسین                             

                 موسین            گلیکوپروتئینی است که آب فراوان جذب می‌کند.

                                       ماده‌ی مخاطی را تشکیل می‌دهد.              

                  ماده مخاطی           دیواره‌ی لوله‌ی گوارش را از خراشیدگی حاصل از تماس غذا یا آسیب شیمیایی حفظ

                                                                                   می‌کند.                                                                                                                                     

                                            ذره‌های غذایی را به هم می‌چسباند و آن‌ها را به توده‌ی لغزنده‌ای تبدیل می‌کند.

 

                  آنزیم آمیلاز: به گوارش نشاسته کمک می‌کند.

                 آنزیم لیزوزیم: باکتری‌های درون دهان را از بین می‌برد.

 

بلع غذا:

با فشار زبان، توده‌ی غذا به عقب دهان و داخل رانده می‌شود (به صورت ارادی). بارسیدن غذا به حلق، بلع به شکل غیر ارادی، ادامه پیدا می‌کند.

  • از مری تا مخرج که شبکه‌ای از یاخته‌های عصبی وجود دارد، بافت پیوندی سست هم دیده می‌شود که سبب پشتیبانی بافت پوششی می‌شود.
  • در ابتدای مری بنداره وجود دارد که در فاصله‌ی زمانی بین بلع‌ها بسته است و از ورود هوا به مری جلوگیری می‌کند.
  • در مری گوارش شیمیایی رخ می‌دهد و گوارش شیمیایی با آمیلاز بزاق در مری ادامه می‌یابد.
  • جاذبه‌ی زمین به حرکت غذا در مری کمک می‌کند.
  • غده‌های مخاط مری، ماده‌ی مخاطی ترشح می‌کنند.

مراحل بلع:

 

 

  زبان بزرگ بالا رفته و به سقف دهان چسبیده            لقمه غذا به سمت حلق می‌رود و سبب تحریک گیرنده‌ی مکانیکی حلق می‌شود               مرکز بلع با اثر بر روی مرکز تنفس سبب قطع تنفس می‌شود          زبان کوچک بالا رفته وراه بینی بسته می‌شود             حنجره بالا رفته و اپی گلوت پایین رفته، راه نای بسته می‌شود            حرکات دودی در حلق شروع شده و سبب باز شدن بنداره بالای مری می‌شود               غذا به کمک حرکات دودی و جاذبه زمین به سمت معده می‌رود             بنداره‌ی مری شل می‌شود تا غذا به همراه هوا وارد معده ‌شود.

 

 

 

 

گوارش در معده:

 

 

  • معده بخش کیسه‌ای شکل لوله‌ی گوارش است.
  • دیواره‌ی معده، چین خوردگی‌هایی دارد که با پرشدن معده باز می‌شود تا غذای بلعیده شده در آن انبار شود.
  • در بلع برخلاف استفراغ چین خوردگی های معده کاهش می‌یابد وکشیدگی معده افزایش می‌یابد.
  • اسفنکتر انتهای مری جزء معده است.
  • گوارش در معده در اثر شیره‌ی معده                                                                                          

                                    در اثرحرکات معده 

  • مخلوط غذا + شیره‌ی معده = کیموس و تولید اسید معده
  • حفره‌های معده: از بافت پوششی مخاط معده در بافت پیوندی زیرین تشکیل شده است.
  • مجرای غده‌های معده به حفره‌های معده راه دارد.
  • در معده لایه مخاط غده دارد.
  • ماده‌ی مخاطی       از یاخته‌های پوششی سطحی و برخی یاخته‌های غده‌های معده                                                   

      به شکل لایه ژله‌ای چسبناک است.

  • یون بی‌کربنات از یاخته‌های پوششی سطحی ترشح می‌شود.

      لایه ژله‌ای حفاظتی را قلیایی می‌کند و به این ترتیب سد حفاظتی محکمی در مقابل اسید و آنزیم

                                         به وجود می‌آورد.

  • آنزیم‌های معده (لیپاز و پروتئازها) از یاخته‌های اصلی ترشح می‌شود.

                                                           پروتئازهای معده پپسینوژن نام دارد.                                                

                                                            پپسینوژن بر اثر کلریدریک اسید به پپسین تبدیل می‌شود.

                                                           پپسین خود با اثر بر پپسینوژن تبدیل آن را سریع تر می‌کند.

 

  • عامل(فاکتور)داخلی     از یاخته‌های کناری ترشح می‌شود.   

                                       برای جذب ویتامین  B12در روده‌ی باریک ضروری است.

                                       B12 در روده‌ی باریک به فاکتور داخلی می‌پیوندد.

  • یاخته‌های کناری کلریدریک اسید ترشح می‌کنند.
  • کلریدریک اسید سبب کاهشPH معده می‌شود.
  • اگر یاخته‌های کناری تخریب شوند یا معده برداشته شود ساخته نشدن کلریدریک اسید                                                                                      

                                                                                    فرد به کم خونی دچار می‌شود زیرا ویتامین 12B که برای

                                                                       ساختن گویچه‌های قرمز در مغر استخوان لازم است، جذب نمی‌شود.

                                                                   و زندگی فرد به خطرمی‌افتد.

  • گاسترین از یاخته‌های درون ریز دیواره‌ی معده در مجاورت پیلور به خون ترشح می‌شود.

                           باعث افزایش ترشح اسید معده (اثر بر روی یاخته‌های کناری) و پپسینوژن (اثر بر روی یاخته‌های اصلی)      می‌شود.

  • شروع گوارش پروتئین‌ها توسط پپسین در معده (PH بهینه پپسین، حدود2 است) است.
  • شروع گوارش لیپیدها توسط لیپازدر معده است.
  • گوارش کربوهیدرات در معده ادامه می‌یابد.
  • برخی از یاخته‌های موجود در ناحیه بالایی غده معده به ترشح اسیدکلریدریک و عامل داخلی معده می‌پردازند.
  • یاخته‌های ترشح کننده‌ی ماده‌ی مخاطی به صورت منفرد و مجتمع است.
  • یاخته‌های ترشح کننده‌ی هورمون به صورت منفرد هستند.
  • یاخته‌های کناری به صورت منفرد است.
  • یاخته‌های کناری دارای فرورفتگی‌های پلاسمایی هستند.
  • حفره‌ی معده از یک نوع یاخته (پوششی) تشکیل شده است.
  • غده‌های معده از چهارنوع یاخته (کناری/ اصلی/ ترشح کننده‌ی هورمون/ ترشح کننده‌ی ماده مخاطی) تشکیل شده است.
  • یاخته‌های درون ریز معده بین یاخته‌های اصلی جای دارد.
  • یاخته‌های کناری معده بیشتر بین یاخته‌های اصلی جای دارد.
  • یاخته‌های کناری معده غشای چین خورده دارد.
  • شکل هسته یاخته‌های کناری گرد هستند.
  • در یک غده بیشترین یاخته، یاخته اصلی است که وظیفه ترشح آنزیم بر عهده دارد.
  • در یک غده کمترین یاخته، یاخته درون ریز است که وظیفه ترشح هورمون را بر عهده دارد.
  • محل تجمع ریز کیسه‌ها  یاخته کناری: به سمت غشا                                                                                               

                                          یاخته اصلی: به سمت داخل

                                         یاخته‌های درون‌ریز: به سمت بیرون

 

حرکات معده:

 

 

 

موج کرمی از زیر کاردیا به سمت پیلور حرکت می‌کند            موج کرمی سبب هضم نسبی غذا به شکل کیموس می‌شود

موج کرمی بخشی از کیموس را به دوازدهه تخلیه و بخش دیگر به معده برمی‌گردد.

  • حرکات معده از بنداره‌ی آخر مری شروع و تا پیلور ادامه دارد.
  • رفت و برگشت به سمت پیلور سبب خردتر شدن کیموس می‌شود.
  • با کاهش انقباض معده کیموس وارد روده‌ی باریک می‌شود.(انبساط ندارد)
  • نقش حرکت معده : 1- گوارش مکانیکی               2- تشکیل و تخلیه کیموس
  • ماهیچه‌ها در ناحیه پیلور قطورتر و انقباض شدیدتر است.       
  • یاخته‌های لایه‌ی ماهیچه‌ای دیواره‌ی معده در سه جهت طولی، حلقوی و مورب قرارگرفته‌اند.

 

برگشت اسید معده:

زمانی که انقباض بنداره‌ی انتهای مری کافی نباشد، فرد دچار برگشت اسید معده می‌شود.

برگشت اسید معده = برگشت شیره‌ی معده به مری

در اثر برگشت اسید معده مخاط مری آسیب می‌بیند زیرا حفاظت دیواره‌ی مری به اندازه‌ی معده و روده‌ی باریک نیست.  

علت‌های برگشت اسید: سیگارکشیدن/ مصرف نوشابه‌های الکی/ رژیم نامناسب و… .

گوارش در روده‌ی باریک:

                                                         مجرای صفراوی راست و چپ                       مجرای سیستیک

 

                                                              مجرای صفراوی مشترک

           مجرای مشترک کبدی                         

 

 

  • مراحل پایانی گوارش در روده‌ی باریک به ویژه ابتدای آن، دوازدهه انجام می‌شود.
  • گوارش نهایی کیموس مواد شیره‌ی روده، لوزالمعده، صفرا که به دوازدهه می‌ریزند با کمک حرکات روده‌ی باریک (حرکات کرمی و قطعه قطعه کننده) انجام می‌شود.
  • آنزیم‌های روده باریک ترشح و آزاد نمی‌شوند، و به غشای یاخته پرز متصل‌اند.

شیره‌ی روده:

  • یاخته‌های پوششی مخاط روده‌ی باریک، ماده مخاطی، آب، یون‌های مختلف از جمله بیکربنات و گروهی از این یاخته‌ها آنزیم گوارشی دارند.

کبد:

  • دارای دو لوب است. لوب بزرگ سمت راست و لوب کوچک سمت چپ است.
  • صفرا را می‌سازد.
  • یون‌های کلسیم اضافی را از طریق صفرا دفع می‌کند.
  • کیسه صفرا زیر کبد قرار دارد.

صفرا:

  • صفرا آنزیم ندارد.
  • نمک صفراوی، بی‌کربنات، کلسترول، فسفولیپید لستین، در کیسه صفرا ذخیره می‌شوند.
  • ترشحات صفرا کمی بعد از ورود کیموس به دوازدهه، ترشح می‌شود.
  • در گوارش و ورود چربی‌ها به محیط داخلی نقش دارد.
  • به قطره‌های چربی می‌چسبد و آن‌ها را به قطره‌های بسیار ریز تبدیل می‌کنند تا لیپاز آن‌ها را آب کافت کند.
  • بیلی روبین و کلسترول اضافی را دفع می‌کند.
  • صفرا دارای انواعی از یون‌ها است مثل: یون کلسیم / بی‌کربنات و… .

سنگ کیسه‌ی صفرا:                                                                        

 

 

 

  • سنگ صفرا = مجرای صفرا را می‌بندد = گیرنده‌ی حس پیکری را تحریک می‌کند = درد را احساس می‌کنیم
  • اختلال در تجزیه و جذب چربی‌ها و دفع آن‌ها از طریق مدفوع (مدفوع چرب)
  • یرقان (علت: افزایش بیلی‌روبین در خون)
  • اختلال در جذب ویتامین محلول در چربی(A/K/D)
  • اختلال در رشد استخوان و جذب کلسیم (علت: جذب نشدن ویتامین D)
  • اختلال در بینایی(علت: اختلال در جذب ویتامین A)
  • اختلال در انعقاد خون (علت: اختلال در جذب ویتامین K)
  • اختلال در ترشح بی‌کربنات
  • اختلال در قلیایی کردن روده

شیره‌ی لوزالمعده:

  • غده لوزالمعده در زیر معده و موازی با آن قرار گرفته است.
  • یک مجرای مشترک با صفرا و یک مجرای مستقل از صفرا دارد.
  • آنزیم‌ها و بی‌کربنات خود را به دوازدهه می‌ریزد.
  • پروتئازهای لوزالمعده درون روده‌ی باریک فعال می‌شود.
  • آمیلاز بزاق تقریبا فرقی با آمیلاز لوزالمعده ندارد.
  • آمیلاز لوزالمعده چند برابر قوی‌تر است.
  • آمیلاز بزاق و آمیلاز لوزالمعده کربوهیدرات را به منوساکارید تبدیل نمی‌کند.
  • بی‌کربنات سدیم اثر اسید معده را خنثی و درون دوازدهه را قلیایی می‌کند.

گوارش کربوهیدرات:     

 

 

 

  • محل گوارش کربوهیدرات: دهان / معده / روده‌ی باریک
  • دی ساکارید: از پیوند دو منوساکارید به وجود آمده است.
  • ساکارز(قند نیشکر) / لاکتوز( قندشیر) / قند نگهبان روزنه‌ی شیره‌ی پرورده و …            دی ساکارید
  • پلی ساکارید: از تعداد زیادی منوساکارید تشکیل شده‌اند.
  • نشاسته / گلیکوژن / سلولز / کتین / پکتین    پلی ساکارید
  • نشاسته + آمیلاز بزاق و لوزالمعده     د‌ی‌ساکارید و مولکول‌های درشتی شامل 3 تا 9 مولکول گلوکز + آنزیم‌های یاخته روده‌ی باریک               منوساکارید مثل گلوکز

گوارش پروتئین‌ها:

 

 

 

  • محل گوارش پروتئین‌ها: معده / روده‌ی باریک
  • پروتئین‌های غذا + پپسین معده   پپتیدهای کوچک + پروتئاز لوزالمعده وآنزیم‌های روده‌ی باریک          آمینواسیدها
  • در زنجیره‌ی آمینواسیدی هیدرولیز از انتهای زنجیره صورت می‌گیرد.
  • با مصرف دو مولکول آب، زنجیره‌ی آمینواسیدی و دی‌پپتیدی تولید می‌گردد.

 

 

گوارش لیپیدها:

 

  • محل گوارش لیپیدها: معده / روده‌ی باریک
  • لیپیدها: فسفولیپید / تری گلیسیرید / استروئیدی (کلسترول) / فوم ( کوتین + سوبرین) و… .
  • فراوان‌ترین لیپیدها تری گلیسیریدها هستند.
  • چرپی غذا + فسفولیپید لسیتین + نمک صفراوی + حرکات مخلوط کننده‌ی روده‌ی باریک   قطره‌های ریز چربی  

مولکول‌های حاصل از گوارش چربی          لیپاز لوزالمعده 

  • گوارش چربی‌ها، بیشتر در اثر فعالیت لیپاز لوزالمعده در دوازدهه انجام می‌شود.
  • آنزیم لیپاز محلول در آب است و زمانی که سطح چربی افزایش پیدا می کند (به قطرات ریز تبدیل می‌شود) اثر می‌گذارد.
  • میسل توسط نمک صفراوی ساخته می‌شود.
  • میسل گویچه‌های استوانه‌ای و کروی است که دارای 20 – 40 مولکول است.
  • میسل یک سر آب‌دوست و یک سر آبگریز دارد.
  • میسل بعد از هیدرولیز چربی، اسیدچرب را در وسط قرار داده و آن را تجزیه می‌کنند.

 

 

 

 

 

 

مشاهده‌ی درون دستگاه گوارش:                                         

            1-درون بینی(آندوسکوپی)              2- کولون بینی(کولونوسکوپی)

 

  • درون بینی: روشی است که با آن می توان درون بخش های مختلف بدن از جمله دستگاه گوارش و درون مری، معده و دوازدهه را مشاهده کرد.
  • از راه دهان و یا برش جراحی وارد بدن می‌شود.
  • برای تشخیص زخم‌ها، سرطان معده، تشخیص عفونت در اثر هلیکوباکترپیلوری و نمونه برداری به کار می‌رود.
  • کولون بینی: روشی برای بررسی کولون یا روده‌ی بزرگ است که به کمک آن روده‌ی بزرگ را تا محل اتصال به روده‌ی کوچک بررسی می‌کنند.
  • برای تشخیص اختلال‌های احتمالی دیواره‌ی روده‌ی بزرگ به کار می‌رود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جذب مواد و تنظیم فعالیت دستگاه گوارش

جذب مواد در روده‌ی باریک:

محیط داخلی: خون / لنف / آب میان‌بافتی

  • چین‌ها، پرزها و ریزپرزها سبب افزایش سطح تماس فضای درون روده‌ی باریک می‌شود.
  • انقباض یاخته‌ها ماهیچه‌ای مخاط روده موجب حرکت پرزها و درنتیجه جذب بیشتر می‌شود.
  • سلیاک: یک نوع بیماری است که در اثر پروتئین گلوتن یاخته‌های روده تخریب می‌شوند و ریزپرزها و حتی پرزها از بین می‌روند و در نتیجه سطح جذب کاهش شدیدی می‌یابد و بسیاری از مواد مغذی مورد نیاز بدن جذب نمی‌شوند.
  • در هر پرز مویرگ لنفی بسته و سیاهرگ و سرخرگ وجود دارد.
  • مولکول‌های حاصل از گوارش لیپیدها به مویرگ لنفی وارد می‌شوند.
  • یاخته‌ی ترشح کننده‌ی هورمون فقط داخل غده است.
  • عضله‌ی مخاطی با انقباض خود سبب حرکت پرز می‌شود.
  • یاخته ترشح کننده ماده مخاطی ب صورت پراکنده در پرز وجود دارد.
  • دهان / معده جذب اندک است.
  • روده‌ی باریک جذب اصلی صورت می‌گیرد.
  • در دیواره‌ی داخلی روده، چین‌های حلقوی وجود دارد.
  • چین‌های حلقوی شامل لایه مخاط و لایه زیر مخاط هستند.
  • روی چین تعداد زیادی پرزوجود دارد.
  • در تشکیل پرز مخاط شرکت کرده است.
  • سطح پرز از سلول‌های استوانه‌ای تک لایه تشکیل شده است.
  • در پرز بافت پوششی، بافت پیوندی سست و عضله مخاط وجود دارد.
  • در بافت پیوندی پرز لنفوسیت و ماستوسیت وجود دارد.
  • در پرز سرخرگ، سیاهرگ ،مویرگ و مویرگ لنفی بسته وجود دارد.
  • لایه بیرونی دارای رگ خونی است.
  • ریزپرز: غشای یاخته‌های روده‌ی باریک نیز به سمت داخل فضای روده، چین خورده است. به این چین‌های میکروسکوپی، ریزپرز می‌گویند.
  • یاخته‌های ماهیچه‌ای از عضله مخاط کشیده شده است و سبب حرکت پرز و ریزپرز می‌شود.
  • یاخته‌‍‌های شبکه‌ی عصبی، حرکات روده را تنظیم می‌کند.
  • یاخته‌ها عصبی زیر مخاط در جذب، ترشح، حرکات پرز و جریان خون موضعی نقش دارند.
  • سکرتین در حرکات روده نقش دارد.

 جذب گلوکز و آمینواسیدها:                                                      

  • هم انتقالی: گلوکز با کمک مولکول ویژه‌ای همراه با سدیم وارد یاخته‌ی پرز می‌شود ،این روش هم انتقالی نام دارد.
  • انرژی لازم برای ورود گلوکز به یاخته‌ی پرز، از شیب غلظت سدیم فراهم می‌شود.
  • شیب غلظت سدیم با فعالیت پروتئین انتقال دهندهی سدیم – پتاسیم حفظ می‌شود.
  • مولکول پروتئینی(کمک کننده) با انتشار تسهیل شده وارد یاخته پرز روده و فضای بین یاخته‌ای می‌شود.
  • گلوکز با انتشار تسهیل شده، وارد فضای بین یاخته‌ای می‌شود.
  • آنزیم‌های روده‌ی باریک به سمت خارجی غشا متصل است.
  • غلظت گلوکز در فضای روده کمتر از یاخته پوششی پرز است.
  • در هم انتقالی وجود دو مولکول کافی است.

جذب لیپیدها:

 

 

 

   کیلومیکرون           رگ لنفی            مجرای لنفی            سیاهرگ زیرتقوه‌ای چپ و راست (سیاهرگ سینه‌ای)                 

(توسط کبد ساخته می‌شوند.) LDL وLDH            کبد یا بافت چربی           بزرگ سیاهرگ زیرین

  کیلومیکرون با برون‌رانی وارد فضای بین یاخته‌ای می‌شود             سپس با درون بری وارد مویرگ‌لنفی می‌شود       

لیپیدهای آن در کبد و بافت چربی ذخیره می شود            کیلومیکرون همراه با لنف به خون وارد می شود

  • مولکول‌های حاصل از گوارش لیپیدها به درون یاخته‌ی پرز، منتشر می‌شوند.
  • درون یاخته‌ی پرز، تری‌گلیسرید همراه با پروتئین‌ها و سایر لیپیدها به شکل کیلومیکرون در می‌آیند.
  • کیلومیکرون: ذره‌هایی شامل تری گلیسرید، فسفولیپید، کلسترول و پروتئین است.
  • در کبد از لیپیدها، مولکول‌های لیپوپروتئین ساخته می‌شود، که لیپیدها را در خون به بافت‌ها منتقل می‌کند.
  • لیپوپروتئین: ترکیب لیپید و پروتئین است که به دو گروه لیپوپروتئین کم‌چگالLDL و لیپوپروتئین پرچگالHDL
  • لیپوپروتئین کم چگال(LDL): گروهی از لیپوپروتئین‌ها کلسترول زیادی دارند، که لیپوپروتئین کم چگال نام دارند.
  • کلسترول از گروه اول به دیواره‌ی سرخرگ می‌چسبد و به تدریج مسیر عبور خون را تنگ ویا مسدود می‌کند.
  • لیپوپروتئین پرچگال (HDL): درگروهی از لیپوپرتئین‌ها پروتئین از کلسترول بیشتر است که لیپوپروتئین پرچگال نام دارند.
  • لیپوپروتئین‌های گروه دوم، کلسترول‌های چسبیده به دیواره‌ی سرخرگ را جذب می‌کند.
  • زیاد بودن لیپوپروتئین پر چگال نسبت به کم چگال، احتمال رسوب کلسترول را کاهش می‌دهد.
  • چاقی / مصرف بیش ازحد کلسترول / مصرف چربی‌های اشباع، میزان لیپوپروتئین کم چگال را افزایش میدهد.

 

 

 

 

جذب آب و مواد معدنی:

آب          اسمز

در روده‌ی باریک آب از بین ریزپرزها یا یاخته‌ها عبور می‌کند.

مواد معدنی          انتشار/ انتقال فعال      مثل: کلسیم و آهن            انتقال فعال         و         کلر           انتشار

  • یکی از کارهای هورمون پاراتیروئیدی اثر بر ویتامین D است و این هورمون ویتامین D را به شکلی تبدیل می‌کند که می‌تواند جذب کلسیم از روده را افزایش دهد. بنابراین کمبود ویتامین D باعث کاهش جذب کلسیم از روده می‌شود.

 جذب ویتامین‌ها:

ویتامین‌های محلول در چربی( A,E,K,D)             مانند چربی‌ها و همراه آنها، جذب می‌شود.

  • اختلال در ترشح صفرا ممکن است به سوء جذب این ویتامین‌ها و کمبود آنها در بدن منجر می‌شود.

ویتامین‌های محلول درآب               انتشار / انتقال فعال جذب می‌شوند.

ویتامین (12B)             با کمک عامل داخلی معده با روش درون بری، جذب می‌شود.

روده‌ی بزرگ و دفع:

اجزای روده‌ی بزرگ: روده‌ی کور/ کولون بالارو/ کولون افقی/کولون پایین رو/ راست روده

انعکاس تخلیه مدفوع: 

1- تحریک گیرنده‌های حسی راست روده و ارسال پیام به نخاع

  • فرمان حرکتی به ماهیچه صاف راست روده و ماهیچه صاف بنداره داخلی مخرج برای تخلیه مدفوع (دستگاه عصبی خود مختار)
  • کنترل دفع مدفوع به کمک مغز و نخاع از طریق ماهیچه اسکلتی بنداره خارجی مخرج (دستگاه عصبی پیکری)
  • روده‌ی کور ابتدای روده‌ی بزرگ است و به آپاندیس ختم می‌شود.(آپاندیس انتهای روده‌ی کور و ابتدای روده‌ی بزرگ است)
  • راست روده انتهای روده‌ی بزرگ است که دارای بنداره داخلی( ماهیجه صاف / غیرارادی) و بنداره خارجی ( ماهیجه مخطط / ارادی) است.
  • روده‌ی بزرگ پرز ندارد.
  • روده‌ی بزرگ چین و ریزپزر دارد.
  • روده‌ی بزرگ آنزیم ترشح نمی‌کند.
  • یاخته‌های پوششی مخاط روده‌ی بزرگ ماده‌ی مخاطی ترشح می‌کند.
  • روده‌ی بزرگ آب و یون‌ها را جذب می‌کند.
  • حرکات روده‌ی بزرگ آهسته است.

گردش خون دستگاه گوارش:

  • برخلاف اندام‌های دیگر، خون لوله‌ی گوارش به طور مستقیم به قلب برنمی‌گردد.
  • خون لوله‌ی گوارش ابتدا به کبد سپس به قلب می‌رود.
  • سیاهرگ لوله‌ی گوارش       سیاهرگ باب کبدی             کبد               سیاهرگ فوق کبدی          

دهلیز راست           بزرگ سیاهرگ زیرین  

  • طحال/ روده‌ی بزرگ/ روده‌ی باریک/ معده/ پانکراس     خون را ابتدا به کبد و سپس از راه سیاهرگ‌های دیگر به قلب می‌رود.
  • طحال/ روده‌ی بزرگ/ روده‌ی باریک/ معده/ پانکراس از قاعده‌ی سیاهرگ – مویرگ – سیاهرگ پیروی می‌کنند.
  • مقدار گلوکز و آمینواسید: بزرگ سیاهرگ زیرین   <  سیاهرگ فوق کبدی <  سیاهرگ باب کبدی   
  • مواد مغذی به کبد منتقل می‌شود و از مواد جذب شده در کبد، گلیکوژن و پروتئین ساخته می‌شود.
  • موادی مثل آهن و برخی از ویتامین‌ها در کبد ذخیره می‌شود.

تنظیم فرایندهای گوارشی:                                                              

  • دستگاه گوارش دارای دو مرحله است: 1- خاموشی نسبی 2- فعالیت شدید
  • دستگاه گوارش را دستگاه‌های عصبی و هورمونی تنظیم می‌کنند.
  • تنظیم عصبی دستگاه گوارش توسط دستگاه خودمختار انجام می‌شود و به صورت ناخودآگاه است.
  • انجام فعالیت‌های گوارشی با فعالیت‌های بخش‌های دیگر بدن نیز باید هماهنگ شود.
  • در دیواره‌ی لوله گوارش از مری تا مخرج شبکه‌های یاخته‌های عصبی، وجود دارند.
  • شبکه‌های یاخته‌های عصبی تحرک و ترشح را در لوله‌ی گوارش تنظیم می‌کنند.
  • شبکه‌های عصبی روده‌ای می‌توانند مستقل از دستگاه عصبی خودمختار، فعالیت کنند.                           
  • هورمون‌های بخش‌های معده و روده(سکرتین / گاسترین) که به خون می‌ریزند، همراه با دستگاه عصبی، فعالیت‌های دستگاه گوارش را تنظیم می‌کنند.
  • سکرتین : این هورمون از دوازدهه به خون ترشح می‌شود و با اثر بر روی لوزالمعده موجب افزایش بی‌کربنات می‌شود.
  • گاسترین : این هورمون از بعضی یاخته‌های دیواره معده که در مجاورت پیلور قرار دارند ترشح و باعث افزایش ترشح اسید معده(اثر بر روی یاخته‌های کناری) و پپسینوژن (اثر بر روی یاخته‌های اصلی) می‌شود.
  • سکرتین سبب خنثی‌تر شدن اسید می‌شود.
  • گاسترین سبب اسیدی‌تر شدن، می‌شود.

وزن مناسب:  

  • علت افزایش اضافه وزن و چاقی : استفاده از غذاهای پرانرژی، عوامل روانی(مثل: شیوه‌ی زندگی کم تحرک و…)، ژن افراد
  • چاقی، سلامت فرد را به اخطر می اندازد و احتمال ابتلا به بیماری ها (مانند: دیابت نوع(2)، انواعی از سرطان، تنگ شدن سرخرگ ها و…) را افزایش می‌دهد.
  • برای تعیین وزن مناسب از نمایه توده‌ی بدنی استفاده می‌کنند.
  • نمایه توده‌ی بدنی برابراست با جرم بر روی مربع قد
  • وزن هر فرد به تراکم استخوان، مقدار بافت ماهیچه و چربی بدن او بستگی دارد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تنوع گوارش در جانداران

دستگاه گوارش در جانداران:    1- سطح بدن        2- کریچه گوارشی         3- حفره‌ی گوارشی          4- لوله گوارش

سطح بدن:

برخی تک یاختگان و کرم کدو(در گروه کرم پهن قرار دارد): مواد مغذی را از سطح یاخته یا بدن

به‌طور مستقیم از محیط با انتشار دریافت می‌کنند.                                                                                       

کرم کدو : فاقد دهان و دستگاه گوارش است            مواد مغذی را از سطح بدن جذب می‌کنند.

برخی تک یاختگان: تمام مواد مغذی را از سطح یاخته، جذب می‌کنند.

برخی جانداران مواد مغذی را از سطح بدن به‌طور مستقیم از محیط دریافت می‌کنند.

کریچه گوارشی:                                                                                                    

در این روش، مواد غذایی به کمک آنزیم‌های کریچه ،گوارش پیدا می‌کنند، بنابراین، گوارش درون یاخته است.

پارامسی:

 

حرکت مژک‌ها سبب انتقال غذا به حفره‌ی دهانی         در انتهای حفره، کریچه غذایی تشکیل می‌شود          با اتصال‌کافنده‌تن به کریچه، کریچه گوارشی تشکیل می‌شود          پس از جذب مواد گوارش یافته و باقی ماندن مواد گوارش نیافته، کریچه دفعی تشکیل می‌شود           محتویات کریچه دفعی از طریق منفذ دفعی یاخته خارج می‌شود.

  • در همه‌ی قسمت‌های بدن، حتی انتهای حفره دهانی دارای مژک است.
  • کریچه غذایی در سیتوپلاسم حرکت زیگزاگی دارد.
  • کافنده‌تن (لیزوزوم): اندامکی است که دارای آنزیم‌های گوارشی است، و زمانی که به کریچه غذایی می‌پیوندد، آنزیم‌های خود را به درون کریچه آزاد می‌کند.
  • آنزیم‌های خود را به درون کریچه آزاد می‌کند.
  • غشای کافنده‌تن با کریچه غذایی ادغام می‌شود و سپس کریچه گوارشی را تشکیل می‌دهد.
  • در گوارش پارامسی، ماده‌ی دفعی از کریچه به منفذ دفعی خارج نمی‌شود و ماده‌ی دفعی دیگری می‌تواند در سیتوپلاسم وجود داشته باشد.
  • بسیاری از جانوران، درون بدن خود جایگاه ویژه‌ای برای گوارش غذا دارند، این جایگاه در خارج از محیط داخلی یعنی خارج از خون و یاخته های بدن است، به این ترتیب، آنزیم‌های گوارشی در این جایگاه ریخته می‌شوند وغذا، گوارش برون یاخته‌ای پیدا می‌کند.

حفره‌ی گوارشی:

  • در بی‌مهرگان(مانند مرجان ها مثل هیدر): در کیسه‌ی منشعبی به نام حفره‌ی گوارشی انجام می‌شود. این حفره فقط یک سوراخ برای ورود و خروج مواد دارد.
  • حفره‌ی گوارشی در گوارش و گردش مواد نقش دارد.
  • ابتدا گوارش برون سلولی سپس گوارش درون سلولی صورت می‌گیرد.
  • یاخته‌های حفره گوارشی آنزیم‌هایی ترشح می‌کنند که فرایند برون یاخته‌ای را آغاز می‌کنند.
  • یاخته‌های حفره گوارشی، ذرات غذا را با ذره خواری (فاگوسیتوز) دریافت می‌کنند.
  • فرایند گوارش درون یاخته‌ای در حفره‌ی غذایی ادامه می‌یابد، و ذرات غذایی با درون‌بری وارد یاخته می‌شوند.
  • حفره گوارشی هیدر دارای دو لایه است : لایه داخلی و لایه خارجی
  • یاخته‌های داخلی حفره گوارشی هیدر دو نوع هستند: 1- تاژک دار       گوارش درون یاخته‌ای را انجام می‌دهند.

                                                                       2-  بدون تاژک            آنزیم ترشح می‌کنند.

  • تعداد یاخته‌های تاژک‌دار نسبت به یاخته‌های بدون تاژک بیشتر است.
  • نقش تاژک: مخلوط کردن آنزیم گوارشی با ذرات غذایی است.
  • یاخته‌های تاژک دار دارای دو تاژک هستند.
  • یاخته‌های حفره‌ی گوارشی هیدر پوششی استوانه‌ای و مکعبی است.
  • پلاناریا: یاخته‌های پوششی سطحی‌اش می‌توانند مواد زائد نیتروژن‌دار به محیط وارد کنند.

 

 

لوله‌ی گوارش:

این لوله در اثر تشکیل مخرج، شکل می‌گیرد و امکان جریان یک طرفه‌ی غذا را بدون مخلوط شدن غذای گوارش یافته و مواد دفعی فراهم می‌کند.      

ملخ:

 

 

 

 

آرواره‌ها + آغاز گوارش مکانیکی            دهان + آغاز گوارش شیمیایی + آنزیم آمیلاز             مری + ادامه گوارش        

پیش معده + خردشدن بیشتر غذا + گوارش شیمیایی + گوارش مکانیکی           چینه‌دان + ذخیره‌ی غذا + ادامه گوارش                    

کیسه معده (گوارش برون یاخته‌ای کامل می‌شود)          معده (جذب)          روده          راست روده ( جذب آب و یون)          

                                                                                                                                 خروج مدفوع از مخرج

  • ملخ، حشره گیاه خواری است.
  • ملخ گلیکوژن وارد دهان نمی‌کند ولی در روده‌ی خود در صورت نیاز گلیکوژن (قند ذخیره‌ای) را گوارش می‌دهد.
  • ملخ، دارای 7 غده بزاقی است که در زیر چینه‎دان قرار دارد.
  • چینه‌دان: بخش حجیم انتهای مری است و غذا در آن ذخیره و نرم می‌شود.
  • گوارش کربوهیدرات در چینه‌دان ادامه می‌یابد.
  • چینه‌دان آنزیم ترشح نمی‌کند.
  • معده و کیسه‌ی معده، آنزیم‌های خود را به درون پیش معده ترشح می‌کنند.

 

 

کرم خاکی:

 

  • کرم خاکی دارای چینه‌دان است که به ذخیره‌ی غذا کمک می‌کند. این ساختار به جانور امکان می‌دهد تا با دفعات کمتر تغذیه، انرژی مورد نیاز خود را تامین کند.
  • فاقد معده است.
  • دارای روده‌ی طویل است.
  • گوارش مکانیکی در سنگدان شروع می‌شود.
  • گوارش اصلی و جذب در روده است.
  • قلب کمکی کرم خاکی در اطراف مری قرار گرفته است.

   دهان          حلق           مری            چینه‌دان           سنگدان           روده           مخرج

پرندگان دانه‌خوار:

  • پرندگان دانه‌خوار برای آسیاب کردن غذا، سنگدان دارند.
  • سنگدان از بخشی عقبی معده تشکیل می‌شود و دارای ساختاری ماهیچه‌ای است.
  • سنگریزه‌هایی که پرنده می‌بلعد، فرایند آسیاب کردن غذا را تسهیل می‌کنند.
  • کبوتر دارای کبد است و بخشی از سنگدان با کبد در تماس است.

کبوتر:

 

 

 

 

 

 

   دهان         مری          چینه‌دان          معده           سنگدان           روده‌ی باریک           روده‌ی بزرگ           مخرج

 

پستانداران نشخوارکننده:                               

پستانداران نشخوارکننده، نظیر گاو و گوسفند، معده چهار قسمتی دارند:

1-سیرابی   2- نگاری     3- هزارلا       4- شیردان       

  • بزرگ ترین قسمت معده: سیرابی             کوچک ترین قسمت معده: نگاری                      معده واقعی: شیردان
  • این جانوران به سرعت غذا می‌خورند تا در فرصت مناسب یا مکان امن غذا را با نشخوارکردن وارد دهان کنند و بجوند.
  • ابتدا غذا نیمه جویده شده وارد سیرابی می‌شود و در آن جا در معرض میکروب‌ها قرار می‌گیرند. و میکرو‌ب‌ها به کمک

حرارت بدن، ترشح مایعات و حرکات سیرابی تا حدودی توده‌ی غذا را گوارش می‌دهند.

  • در نشخوارکنندگان، وجود میکروب برای گوارش سلولز ضروری است.
  • سلولز مقدار زیادی انرژی دارد ولی اغلب جانداران فاقد توانایی تولید آنزیم سلولاز برای گوارش آن هستند.
  • عمل گوارش میکروبی، قبل از گوارش آنزیمی است.
  • میکروب‌های تجزیه کننده می‌توانند در نگاری دیده شوند.

   گاو:                                                                                                                   

 

  دهان        مری         سیرابی +گوارش میکروبی         نگاری         مری        دهان         مری        سیرابی         نگاری         

روده + جذب               شیردان + گوارش آنزیمی          هزارلا(جذب آب)   

گیاه‌خواران غیرنشخوارکننده:

  • عمل گوارش میکروبی، پس از گوارش آنزیمی صورت می‌گیرد.
  • در روده‌ی کور سلولز آب کافت می‌شود.
  • گوارش سلولز در روده‌ی باریک انجام نمی‌شود.

 

 

گوارش در جانوران گیاه‌خوار:

پستانداران گیاه‌خوار که از علف‌ها و سایر گیاهان تغذیه می‌کنند، دو گروه اصلی را تشکیل‌ می‌دهند؛ (1) چرندگان، مثل

سمداران (اسب، گوزن، بزکوهی، گاو، گوسفند و بز)، (2) جوندگان، مثل بسیاری از راسته‌های جونده ‌سانان و خرگوش‌سانان. درگیاه‌خواران، دندانه‌های نیش یا وجود ندارند و یا کوچک شده‌اند، درحالی که دندان‌های پیش آسیا و آسیا که برای آسیاب‌کردن سازش یافته‌اند پهن و معمولا دارای تاج بلند هستند. جونده سانان( مثل سگ آبی) دارای دندان‌های پیشین تیز اسکنه‌ای هستند که در تمام طول عمرشان رشد می‌کند و بایستی هم پای رشد ممتدشان سایده شوند.

پستانداران گیاه‌خوار دارای تعدادی سازش‌های قابل توجه برای فائق آمدن بر رژیم غذایی گیاهی الیاف‌دار هستند. سلولز قندها که در ساختار گیاهان بکار می‌رود، از زنجیره طویلی از مولکول‌های گلوکز تشکیل شده است و بنابراین بصورت بالقوه منبع غذایی مغذی محسوب می‌شود. اما مولکول‌های گلوکز در ساختمان سلولز توسط پیوندهای شیمیایی بهم متصل شده‌اند که آنزیم‌های شکننده سلولز (سلولاز) را نمی‌سازد. در عوض، جایگاه‌های تخمیر روده‌های مهره‌داران گیاه‌خوار، دارای باکتریی‌ها و تک‌یاختگان غیر هوازی است. هیدرات‌های کربن ساده، پروتئین‌ها و چربی‌های تولید شده توسط موجودات ذره‌بینی می‌تواند توسط میزبان جلب شود و میزبان خود قادر است موجودات ذره‌بینی را هضم کند.

در برخی گیاه‌خواران مثل اسب، گورخر، خرگوش، فیل، تعدادی از نخستیان و تعداد زیادی از جوندگان تخمیر در روده بزرگ و در کیسه‌های بزرگ جانبی، یا فرعی، به‌نام سکوم صورت می‌گیرد. هرچند مقداری از عمل جذب در روده بزرگ و سکوم رخ می‌دهد، بیشتر عمل تخمیر بعد از مناطق جذب‌کننده اولیه (روده کوچک) اتفاق می‌افتد و مقداری مواد غذایی در مدفوع تلف می‌شود. خرگوش‌سانان و تعداد زیادی از جونده‌سانان مدفوع خود را می‌خورند (مدفوعخواری). و با دومین عبور مواد غذایی از روده‌شان، موادغذایی اضافه‌شده را استخراج می‌کنند.

نشخوارکنندگان (گاو، گاومیش، بوفالو، بزها، بزهای‌کوهی، گوسفند، گوزن، زرافه، کاپی) دارای معده چهار قسمتی بزرگ هستند.

هنگامی که یک نشخوارکننده تغذیه می‌کند، علف از طریق مری به سمت سیرابی پایین می‌رود تا توسط موجودات ذره‌بینی هضم شود و سپس این مواد غذایی به شکل گلوله‌های کوچک قابل نشخوار در می‌آید در هنگام استراحت، سیرابی مواد قابل نشخوار را به دهان برمیگرداند و این مواد به آرامی به‌صورت طولانی جویده می‌شوند تا الیاف آن خرد گردند. غذا مجددا بلعیده شده و به سیرابی برمی‌گردد تا باکتری‌ها و تک‌یاختگان تجزیه‌کننده سلولز، تخمیر را ادامه دهند.  این تخمیر به سمت نگاری و سپس به هزارلا می‌رود تا آب، غذای حل‌شده و تولیدات میکروبی جذب شوند. باقیمانده به سمت شیردان (معده اسیدی حقیقی) و روده‌کوچک می‌روند تا آنزیم‌های تجزیه کننده پروتئین‌ها ترشح شود و هضم معمولی اتفاق بیافتد.

 

 

 

سوالات کنکور سراسری

  • کدام عبارت، فقط درباره‌ی بعضی از بی‌مهرگانی صادق است که نوعی نفریدی دارند؟ (سراسری99)
  • به کمک یاخته و یا بخشی از آن، اثر محرک را دریافت می‌نمایند.
  • به منظورتنظیم فشار اسمزی بدن خود، از کریچه‌های انقباضی استفاده می‌کنند.
  • ساختاری جهت بستن منافذ موجود در ابتدای لوله‌های منشعب و مرتبط تنفسی دارند.
  • یاخته‌‎های حفره‌ی گوارشی آن‌ها، ذره‌های مواد غذایی را از طریق فاگوسیتوز دریافت می‌کنند.
  • کدام مورد، برای تکمیل عبارت زیر نامناسب است؟( سراسری99)

« در انسان، ………………… ماهیچه‌های حلقوی (اسفنکترهای) لوله‌ی گوارش، فقط ……………………….. .»

  • بعضی از – یاخته‌های تک هسته‌ای دارند.
  • همه‌ی – هنگام عبور مواد از انقباض رها می‌شوند.
  • همه‌ی – تحت تاثیر بخش خودمختار دستگاه عصبی قرار دارند.
  • بعضی از – پرندگان، نسبت به سایر مهرداران، انرژی بیشتری را به هنگام حرکت مصرف می‌کنند.

3-کدام گزینه، عبارت زیر را به طور مناسب کامل میکند؟ (سراسری99)

« قبل از ورود کیموس به بخشی از لوله گوارش انسان که مراحل پایانی گوارشی مواد غذایی در آن آغاز می‌شود، ……………… .»

  • کربوهیدرات‌ها به مونوساکارید تبدیل می‌گردند.
  • تحت تاثیر پروتئازها، پروتئین‌ها به آمینواسیدها تجزیه می‌گردند.
  • فراوان‌ترین لیپیدهای رژیم غذایی، به‌طور کامل گوارش می‌یابند.
  • یاخته‌های پوششی سطحی و بعضی یاخته‌های غدد، ماده مخاطی زیادی ترشح می‌کنند.

4-گزینه برای تکمیل عبارت زیر مناسب است؟( سراسری99)

« در بخشی از لوله‌ی گوارش ……………………… .»

  • گاو که آنزیم‌های گوارشی جانور ترشح می‌گردند، مواد غذایی تا حدود زیادی آبگیری می‌شوند.
  • اسب ک در محل اتصال روده‌ی بزرگ و روده‌ی کوچک قرار دارد، سلولاز جانور وارد عمل می‌شود.
  • پرنده که فرایند آسیاب کردن غذا انجام می‌شود، آنزیم‌های گوارشی جانور ترشح می‌گردد.
  • ملخ که غدا نرم و ذخیره می‌شود، مواد غذایی تا حدی گوارش یافته‌اند.

 

5- چند مورد، در ارتباط با انسان صحیح است؟ (سراسری99)

الف- به‌دنبال تحلیل لایه مخاطی معده، فرد به نوعی کم خونی مبتلا می‌شود.

  • – به‌دنبال تنش‌های مداوم و طولانی مدت، گلوکز خوناب (پلاسما) افزایش می‌یابد.
  • – به‌دنبال انسداد مجرای صفراوی، در روند انعقاد خون اختلال ایجاد میشود.
  • – به‌دنبال هر اختلال در بخش‌های درون‌ریز لوزالمعده، تراکم +𝑁𝑎 در یاخته‌های عصبی کاهش می‌یابد.

1)1                        2)2                        3)3                        4)4

6 – در ارتباط با کمبود ترشح کلریک اسید بدن انسان، کدام مورد غیر ممکن است؟ (سراسری99)

  • میزان خون بهر (هماتوکریت) بدن فرد تغییر می‌یابد.
  • هضم پروتئین‌های فرد دستخوش اختلال شود.
  • اختلالی در عملکرد شبکه‌های یاخته های عصبی رخ داده باشد.
  • همه ترشحات برون‌ریز در طول لوله گوارش فرد کاهش یابد.

7-عبارت درباره‌ی بخش مورد نظر، صحیح است؟ (سراسری99)

 

 

  • برخلاف بخشی که استخوان‌ها را به هم متصل می‌کند، انعطاف پذیری کمی دارد.
  • همانند بخشی که هر دسته تار ماهیچه‌ای را احاطه می‌نمایند، ماده زمینه‌ای اندکی دارد.
  • همانند بخشی که یاخته‌های پوششی روده‌ی باریک را پشتیبانی می‌کند، دارای یاخته‌های زیادی است.
  • برخلاف بخشی که یاخته‌های پوششی معده را به یکدیگر متصل نگه میدارد، واجد رشته‌های گلیکوپروتئین است.

8- ویژگی مشترک جانوری که زاده‌هایشان را به کمک غدد شیری خود تغذیه می‌کنند، کدام است؟ (سراسری99)

  • گوارش میکروبی در آن‌ها پس از گوارش آنزیمی صورت می‌گیرد.
  • فشارخون ریوی در آن‌ها کمتر از فشارخون گردش عمومی بدن است.
  • هوا به کمک مکش حاصل از فشار مثبت به شش‌های آن‌ها وارد می‌شود.
  • به هنگام بارداری نوعی پرده جنینی از اختلات خون مادر و جنین جلوگیری می‌کند.

 

 

9- کدام عبارت، در ارتباط با شبکه‌های یاخته‌های عصبی دستگاه عصبی روده‌ای لوله‌ی گوارش انسان درست است؟(سراسری98)

  • فقط در لایه‌ی ماهیچه‌ای دیواره‌ی روده نفوذ می‌کند.
  • فقط میزان ترشح را در بخش روده تنظیم می‌نماید.
  • می‌تواند مستقل از دستگاه عصبی خودمختار فعالیت کند.
  • به‌ندرت تحت تاثیر دستگاه عصبی خودمختار قرار می‌گیرد.

10- در انسان، به منظور ورود مولکول‌های گلوکز به یاخته‌های پوششی پرز روده، چند مورد زیر ضروری است؟(سراسری98)        الف- حضور مولکول‌های ویژه‌ی پروتئینی در غشای یاخته         ب- فعالیت پروتئین انتقال دهنده‌ی سدیم- پتاسیم         ج- انرژی حاصل از شیب غلظت سدیم                                 د- تشکیل کیسه‌های غشایی

1)1                        2)2                        3)3                        4)4

11-کدام گزینه، عبارت زیر را به‌طور مناسب کامل می‌کند؟

 «در………………، ساختاری که به ذخیره‌ی غذا کمک می‌کند و به جانور امکان می‌دهد تا با دفعات کمتر تغذیه، انرژی مورد نیاز خود را تامین کند ………………………. .» (سراسری98)    

  • ملخ – در بالای غدد ترشح کننده‌ی آمیلاز قرار دارد.
  • گوسفند – تا حدود زیادی به آبگیری مواد غذایی می پردازد.
  • کرم خاکی – دندانه‌هایی برای خرد کردن بیشتر مواد غذایی دارد.
  • پرنده دانه‌خوار – مواد غذایی را ابتدا به بخش عقبی معده وارد می‌نماید.

12-در یک فرد بالغ، آهن آزاد شده از هموگلوبین در داخل اندامی از بدن که خون لوله‌ی گوارش ابتدا به آن وارد می‌شود، ذخیره می‌گردد، چند مورد، درباره‌ی این اندام صحیح است؟ (سراسری98)   

      الف – در تولید کلسترول نقش دارد.

  • – بر سرعت تولید یاخته‌های قرمز خون تاثیرگذار است.
  • – از طریق یاخته‌های بنیادی خود، گویچه قرمز تولید می‌نماید.
  • – فاصله‌ی یاخته‌های پوششی در مویرگ‌های آن بسیار زیاد است.

1)1                            2)2                          3)3                        4)4

زیست زارعی

تحلیل سوالات کنکور زیست شناسی با برترین استاد زیست شناسی ایران

تدریس خصوصی  و گروهی  (به صورت حضوری و هم به صورت آنلاین)   با  دبیران برند کنکور  هم اکنون در ایران توسط  مجموعه آموزشی کارنامه خرد برگزار می‌شود

جهت هماهنگی کلاس با دبیران برند و شهیر ایران

با شماره تلفن های  زیر تماس حاصل فرمایید

 26401062 – 021  یا   7680995-0910

تدریس خصوصی کنکور

تحلیل تکنیکی سوالات زیست شناسی کنکور 98

توسط رنکینگ شماره یک دبیران زیست ایران دکتر حمیدرضا زارعی

با توجه به ارائه برخی پاسخ های نادرست و تحلیل های غلط که توسط برخی از اساتید زیست شناسی، در پاسخگویی به سوالات زیست شناسی کنکور سنوات اخیر وجود داشت،تصمیم داریم در مجموعه ی کارنامه خرد با دعوت از رنکینگ شماره یک دبیران زیست ایران آقای دکتر حمیدرضا زارعی(نویسنده توانای کتاب خط ویژه گاج) در فرصت باقی مانده تا کنکور به تحلیل دقیق و آنالیز و پاسخگویی به سوالات زیست شناسی کنکور سال های اخیر بپردازیم.

در بخش نخست به پاسخ ها و تحلیل های آقای دکتر زارعی در کنکور98 خواهیم پرداخت

 

 
زیست زارعی

استاد زارعی رنکینگ شماره یک دبیران زیست ایران

 

 

تحلیل سوالات زیست شناسی 98

 

156- کدام گزینه، برای تکمیل عبارت زیر نامناسب است؟

« یکی از شرایط ……………………….. گیاه است.»

  • افزایش خروج قطرات آب از انتها یا لبه‌ی برگ‌ها، افزایش مقدار فشار ریشه‌ای
  • حرکت آب و املاح در آوندهای چوبی، مکش ناشی از سطح بخش‌های هوایی
  • باز شدن روزنه‌های هوایی، جذب آب به دنبال انباشت مواد محلول در یاخته‌های نگهبان روزنه‌های
  • کاهش خروج آب از منفذ بین یاخته‌های نگهبان روزنه‌های هوایی، کاهش بخار آب در هوای اطراف

    پاسخ: گزینه 4

گزینه 1: درست – اگر مقدار آبی که در اثر فشار ریشه‌ای به برگ‌ها می‌رسد از مقدار تعرق آن از سطح برگ بیشتر باشد، آب به

صورت قطراتی از انتها یا لبه برگ‌های بعضی گیاهان علفی خارج می‌شود که به آن تعریق می‌گویند.

گزینه 2: درست – عامل اصلی انتقال شیره خام، مکشی است که در اثر تعرق از سطح گیاه ایجاد می‌شود. تعرق، خروج آب به

صورت بخار از سطح بخش‌های هوایی گیاهان است.

گزینه 3: درست – باز و بسته شدن روزنه‌های هوایی به دلیل ساختار خاص یاخته‌های نگهبان روزنه و تغییر فشار تورژسانس

آن‌ها است. جذب آب به دنبال انباشت مواد محلول در یاخته‌های نگهبان روزنه انجام می‌شود.

گزینه 4: نادرست – با کاهش بخار آب در هوای اطراف گیاه، خروج آب از منفذ بین یاخته‌های نگهبان افزایش(نه کاهش) می‌یابد. 

 

 

157- سامانه‌ی دفعی در زنبور برخلاف سامانه‌ی دفعی در کرم خاکی چه مشخصه‌ای دارد؟

1)به روده تخلیه می‌شود.                                       2) در دو انتها باز است.

3) نزدیک به انتها به‌صورت مثانه در آمده است.              4) در بخشی از طول با شبکه‌ی مویرگی ارتباط دارد.

    پاسخ: گزینه 1

  • حشرات سامانه دفعی متصل به روده به نام لوله‌های مالپیگی دارند و سامانه دفعی در کرم خاکی (بیشتر کرم‌های حلقوی و نرمتنان) متانفریدی می‌باشد.

گزینه 1: در حشرات برخلاف کرم خاکی به روده تخلیه می‌شود.

گزینه 2: دو انتهای متانفریدی برخلاف لوله‌های مالپیگی باز است.

گزینه 3: لوله متانفریدی در نزدیک انتها، دارای مثانه است که به منفذ ادراری در خارج از بدن ختم می‌شود.

گزینه 4: در حشرات برخلاف کرم خاکی، شبکه مویرگی وجود ندارد.

158- کدام مورد، درباره‌ی سرخرگی که از محل عصب بینایی وارد کره‌ی چشم انسان می‌شود، صحیح است؟

  • ناحیه‌ی وسط بخش رنگین چشم را تغذیه می‌کند.
  • در مجاورت داخلی‌ترین لایه کره‌ی چشم منشعب می‌شود.
  • انشعابات آن در مجاورت مایعی غیر شفاف و ژله‌ای قرار دارد.
  • انشعابات انتهایی آن به پرده‌ی شفاف جلوی چشم وارد می شود.

     پاسخ: گزینه 2

  • سرخرگی که از محل عصب بینایی وارد کره چشم انسان می‌شود در مجاورت نقطه کور و داخلی‌ترین لایه کره چشم (شبکیه) منشعب می‌شود.

گزینه 1: بخش رنگین چشم؛ عنبیه می‌باشد که در وسط آن سوراخ مردمک قرار دارد.

گزینه 3: انشعابات آن در مجاورت ماده‌ای شفاف و ژله‌ای (زجاجیه) قرار دارد.

گزینه 4: پرده شفاف جلوی چشم قرنیه می‌باشد که توسط زلالیه مواد غذایی و اکسیژن دریافت می‌کند.

 

 

159- امروزه پژوهشگران می‌کوشند تا از نوعی رفتار جهت حفظ گونه‌های جاندارانی که در معرض خطر انقراض قرار دارند، استفاده کنند. کدام عبارت، درباره‌ی این رفتار صحیح است؟

  • همانند رفتار شرطی شدن فعال، فقط تحت تاثیر پاداش آموخته می‌شود.
  • همانند رفتار حل مسئله، حاصل برهم کنش ژن‌ها و اثرهای محیطی است.
  • برخلاف رفتار نقش پذیری، براساس تجارب گذشته و موقعیت جدید برنامه‌ریزی می‌گردد.
  • برخلاف رفتار شرطی شدن کلاسیک، انجام آن نیازمند یک محرک شرطی یا محرک طبیعی است.

  پاسخ: گزینه 2

  • امروزه پژوهشگران می‌کوشند از نقش پذیری در حفظ گونه‌های جانوران در خطر انقراض استفاده کنند.

گزینه 1: در شرطی شدن فعال برخلاف نقش پذیری (که در دوره مشخصی از زندگی جانور انجام می‌شود)، جانور می‌آموزد بین

رفتار خود با پاداش یا تنبیه‌ی که دریافت می‌کند، ارتباط برقرار کرده و در آینده رفتاری را تکرار یا از انجام آن خودداری می‌کند.

گزینه 2: بیشتر رفتارهای جانوران محصول برهم کنش ژن‌ها و اثرهای محیطی است که جانور در آن زندگی می‌کند.

گزینه 3: سؤال اشاره به نقش پذیری دارد، بنابراین؛ برخلاف رفتار نقش پذیری!

گزینه 4: در رفتار شرطی شدن کلاسیک (آزمایش پاولوف) غذا، محرک طبیعی و صدای زنگ، محرک شرطی است.

 

 

160- کدام گزینه، در مورد رانش دگره‌ای نادرست است؟

  • در اثر حوادث طبیعی رخ می‌دهد.
  • باعث خارج شدن جمعیت از حالت تعادل می‌شود.
  • در جمعیت‌هایی با اندازه‌ی کوچک‌تر تاثیر بیشتری دارد.
  • باعث سازگاری دگره (الل)های باقی‌مانده‌ی جمعیت با محیط می‌شود.

    پاسخ: گزینه 4

گزینه 1: درست – رانش دگره‌ای در اثر رویدادهای تصادفی و طبیعی نظیر سیل، زلزله، آتش سوزی و نظایر آن رُخ می‌دهد.

گزینه 2: درست – یکی از عواملی که باعث می‌شود جمعیت از حال تعادل خارج شود. رانش دگره‌ای است  

گزینه 3: درست – هر چه اندازه یک جمعیت کوچک‌تر باشد، رانش دگره‌ای اثر بیشتری دارد.

گزینه 4: نادرست – رانش دگره‌ای گرچه فراوانی دگره‌ها را تغییر می‌دهد اما برخلاف انتخاب طبیعی به سازش نمی‌انجامد.

 

 

161- در هر یاخته‌ی غده سپردیس (تیروئید) انسان، به‌منظور تغییر محصول نهایی قندکافت (گلیکولیز) و ورود آن به چرخه‌ی کربس لازم است تا این محصول ابتدا ……………………… .

  • در راکیزه (میتوکندری)، CO2 تولید کند.
  • در درون راکیزه (میتوکندری)، به کوآنزیم A متصل شود.
  • در ماده‌ی زمینه‌ی میان‌یاخته (سیتوپلاسم)، NADH بسازد.
  • در غشای خارجی راکیزه (میتوکندری)، ATP تولید نماید.

  پاسخ: گزینه 1

  • سؤال اشاره به اکسایش پیرووات دارد (محصول نهایی گلیکولیز، پیرووات می‌باشد).

گزینه 1: پیرات در راکیزه ابتدا یک کربن دی اکسید از دست می‌دهد و به بنیان استیل تبدیل می‌شود.

گزینه 2: پیرووات بعد از، از دست دادن یک کربن دی اکسید در راکیزه به کوآنزیم A متصل می‌شود.

گزینه 3: ابتدا پیرووات یک کربن دی اکسید از دست می‌دهد و سپس NADH در راکیزه تولید می‌شود.

گزینه 4: مجموعه آنزیمی که اکسایش پیرووات را انجام می‌دهد در درون راکیزه قرار دارد و ATP تولید نمی‌شود.

 

 

 

162- کدام عبارت، در ارتباط با گیاهان صحیح است؟

  • ضخامت دیواره در یاخته‌های آوند لان دار یک‌نواخت است.
  • در دیواره‌ی عرضی یاخته‌های آوند مارپیچی، صفحه‌ی آبکشی وجود دارد.
  • میان‌یاخته‌ (سیتوپلاسم) یاخته‌های آوند حلقوی از بین رفته است.
  • یاخته‌های آوند نردبانی، در جابه‌جا نمودن شیره‌ی پرورده نقش اصلی را دارند.

  پاسخ: گزینه 3

گزینه 1: در آوندهای لان‌دار، دیواره در محل لان چوبی نشده است.

گزینه 2: آوند مارپیچی یکی از انواع آوندهای چوبی است. صفحه آبکشی در یاخته‌های آوند آبکش مشاهده می‌شود.

گزینه 3: آوند حلقوی یکی از انواع آوندهای چوبی است. آوندهای چوبی یاخته‌هایی مرده‌اند که میان یاخته ندارند

گزینه 4: آوند نردبانی یکی از انواع آوندهای چوبی است. جابجایی شیره پرورده توسط یاخته‌های زنده آوند آبکش انجام می‌شود.

 

 

163- کدام عبارت، در مورد بخشی از مغز انسان که در ترشح بزاق و اشک نقش دارد، درست است؟

  • دارای شبکه‌ی مویرگی ترشح کننده‌ی مایع مغزی – نخاعی است.
  • یکی از اجزای سامانه‌ی کناره‌ای (لیمبیک) محسوب می‌شود.
  • در مجاورت مرکز انعکاس‌های عطسه و سرفه قرار دارد.
  • حاوی برجستگی‌های چهارگانه مغزی است.

   پاسخ: گزینه 3

  • بخشی از مغز انسان که در ترشح بزاق و اشک نقش دارد، پل‌مغزی است.

گزینه1: شبکه مویرگی ترشح کننده مایع مغزی- نخاعی درون بطن‌های 1 و 2 مغز دیده می‌شوند.

گزینه 2: پُل‌مغزی از اجزای سامانه لیمبیک نمی‌باشد.

گزینه 3: بصل‌النخاع مرکز انعکاس‌هایی مانند عطسه، بلع و سرفه می‌باشد که در مجاورت پُل‌مغزی قرار دارد و هر دو متعلق به

ساقه مغز هستند.

گزینه 4: برجستگی‌های چهارگانه در عقب اپی‌فیز قرار دارند و به مغز میانی تعلق دارد.

 

 

 

164- چند مورد می‌تواند از پیامهای وقوع جهش دنا ( DNA)ی باکتری اشرشیاکلای باشد؟

الف) تغییر در جایگاه فعال آنزیم تجزیه کننده‌ی لاکتوز

ب) عدم اتصال مهارکننده به بخشی از زن

ج) عدم اتصال لاکتوز به نوعی پروتئین

د) افزایش فعالیت رنابسپاراز

1)1                        2)2                        3)3                        4)4

   پاسخ: گزینه 3

  • مورد (ب) نادرست می‌باشد.

الف) اگر جهش در بخش مربوط به جایگاه فعال در ژن آنزیم تجزیه کننده لاکتوز رُخ دهد می‌تواند منجر به تغییر جایگاه فعال آنزیم شود.

ب) مهار کننده به اپراتور (نه ژن) اتصال می‌یابد و جهش می‌تواند باعث تغییر در مهارکننده شود.

ج) لاکتوز به مهارکننده (نوعی پروتئین) متصل می‌شود. جهش می‌تواند در ساختار مهارکننده تغییر ایجاد کند و مانع از اتصال لاکتوز به مهارکننده شود.

د) در صورت وقوع جهش در ژن مربوط به مهارکننده و تغییر در توالی اپراتور ممکن است فعالیت آنزیم رنابسپاراز افزایش یابد.

همچنین اگر جهش در ژن سازنده رنابسپاراز رخ دهد می‌تواند باعث افزایش یا کاهش فعالیت رنابسپاراز شود.

 

 

165- کدام عبارت، در ارتباط با ساختار انسولین، درست است؟

  • بخشی از زنجیره‌ی C در ساختار انسولین فعال به‌کار رفته است.
  • پیوند شیمیایی بین دو زنجیره‌ی A و  B فقط در پیش انسولین وجود دارد.
  • زنجیره‌ی B نسبت به زنجیره  A ، به انتهای آمینی پیش انسولین نزدیک‌تر است.
  • در انسولین فعال، بخشی از زنجیره‌ی A و B پیش انسولین حذف گردیده است.

   پاسخ: گزینه 3

گزینه 1: زنجیرة C با تبدیل پیش انسولین به هورمون فعال به طور کامل حذف می‌شود.

گزینه 2: پیوند شیمایی (دی سولفیدی) بین دو زنجیرة A و B در پیش انسولین و انسولین فعال مشاهده می‌شود.

گزینه 3: زنجیرة B به انتهای آمین و زنجیرة A به انتهای کربوکسیل پیش انسولین نزدیک‌تر است.

گزینه 4: در انسولین فعال، فقط زنجیرة C پیش انسولین حذف گردیده است.

166- سامانه‌ی گردشی مضاعف برای نخستین‌بار در گروهی از جانوران شکل گرفت. کدام ویژگی، درباره‌ی این گروه از جانوران نادرست است؟

  • هوا به‌وسیله‌ی مکش حاصل از فشار منفی به شش‌های آن‌ها وارد می‌شود.
  • لاروی آن‌ها دارای آبشش‌های خارجی بیرون‌زده از سطح بدن است.
  • در شرایطی، بازجذب آب از مثانه‌ی آن‌ها به خون افزایش می‌یابد.
  • بیشتر تبادلات گازی آن‌ها، از طریق پوست انجام می‌گیرد.

   پاسخ: گزینه 1

  • این سوال اشاره به دوزیستان دارد.

گزینه 1: نادرست – دوزیستان و بعضی خزندگان با پمپ فشار مثبت، هوا را به شش ها هدایت می‎کنند.

گزینه 2: درست – لاروی برخی از ماهیان و تمام دوزیستان، دارای آبشش‌‎های خارجی بیرون زده از سطح بدن است.

گزینه 3: درست – به هنگام خشک شدن محیط، دفع ادرار کم و مثانه برای ذخیرة بیشتر آب بزرگ‌تر می‌شود و بازجذب آب از مثانه به خون افزایش پیدا می‌کند.

گزینه 4: درست – در دوزیستان بیشتر تبادلات گازی از طریق پوست است.

167- چند مورد، در ارتباط با کلیه‌های یک فرد سالم صحیح است؟

الف) درپی حضور نوعی ترکیب شیمیایی در خون، از حجم ادرار وارد شده به مثانه کاسته می‌شود.

ب) سرخرگ آوران در اطراف بخش‌های مختلف گردیزه (نفرون) منشعب می‌شود.

ج) نوعی ترشح درون‌ریز به‌طور حتم بر دومین مرحله‌ی ساخت ادرار تاثیرگذار است.

د) به محض ورود مواد به اولین بخش گردیزه (نفرون) فرایند بازجذب آغاز می‌شود.

1)1                         2)2                         3)3                         4)4

  پاسخ: گزینه 2

  • موارد ( الف و ج ) صحیح می باشند.

الف) با افزایش غلظت هورمون‌های ضدادراری و آلدوسترون، بازجذب آب افزایش می‌یابد و درنتیجه از حجم ادرار کم می‌شود؛

بنابراین ادرار کمتری به مثانه وارد خواهد شد.

ب) سرخرگ وابران برخلاف سرخرگ آوران در اطراف بخش‌های مختلف گردیزه منشعب می‌شود.

ج) دومین مرحلة ساخت ادرار، بازجذب می باشد که در این مرحله هورمون‌های ضدادراری و آلدوسترون تأثیر دارند.

د) فرآیند بازجذب به محض ورود مواد تراوش شده به لولة پیچ خوردة نزدیک آغاز می‌شود.

168- کدام عبارت، در مورد ساقه‌ی یک گیاه علفی دو لپه‌ای صادق است؟

  • مرز بین پوست و استوانه‌ی آوندی غیر مشخص است.
  • دسته‌های آوندی بر روی دوایر متحدالمرکز قرار گرفته‌اند.
  • تعداد دسته‌های آوندی در سمت خارج بیش‌ از سمت داخل است.
  • مغز که بخشی از سامانه‌ی بافت زمینه‌ای است، به وضوح دیده می‌شود.

    پاسخ: گزینه 4

  • مغز ساقه بافت نرم آکنه‌ای و بخشی از سامانة بافت زمینه است که در دولپه‌ای‌ها دیده می‌شود.

گزینه 1: مرز بین  پوست و استوانة آوندی مشخص است.

گزینه 2: دسته‌های آوندی تشکیل یک دایره را می‌دهند.

گزینه 3: اشاره به ساقة تک لپه‌ای‌ها دارد.

 

 

169- به‌طور معمول در گوش انسان، با ارتعاش دریچه‌ی بیضی، ابتدا کدام اتفاق رخ می‌دهد؟

  • استخوان چکشی شروع به لرزش می‌کند.
  • مایع درون بخش حلزونی به لرزش در می‌آید.
  • کانال‌های یونی غشای یاخته‌های عصبی باز می‌شوند.
  • مژک‌های یاخته‌های درون بخش دهلیزی خم می‌شوند.

 پاسخ: گزینه 2

گزینه 1: قبل از ارتعاش دریچة بیضی انجام می‌گیرد.

گزینه 3: پس از ارتعاش مایع درون حلزون و خم شدن مژک‌های یاخته‌های مژک‌دار، رخ می‌دهد.

گزینه 4: بخش حلزونی را مایعی پرکرده، لرزش دریچة بیضی، مایع درون حلزون (نه بخش دهلیزی) را به لرزش در می‎آورد و

سپس مژک‌های گیرنده‌های مکانیکی با لرزش مایع خم می‌شوند.

 

 

 

 

170- کدام عبارت، در ارتباط با شبکههای یاخته‌های عصبی دستگاه عصبی روده‌ای لوله‌ی گوارش انسان درست است؟

  • فقط در لایه‌ی ماهیچه‌ای دیواره‌ی روده نفوذ می‌کند.
  • فقط میزان ترشح را در بخش روده تنظیم می‌نماید.
  • می‌تواند مستقل از دستگاه عصبی خودمختار فعالیت کند.
  • به ندرت تحت تاثیر دستگاه عصبی خودمختار قرار می‌گیرد.

 پاسخ: گزینه 3

گزینه 1: شبکة یاخته‌های عصبی در لایة ماهیچه‌ای و زیرمخاط مشاهده می‌شود.

گزینه 2: این دستگاه تحرک و ترشح را در لولة گوارش تنظیم می‌کند.

گزینه 3 و 4: دستگاه عصبی روده‌ای می‌تواند مستقل از دستگاه عصبی خودمختار فعالیت کند. اما اعصاب هم‌حس و پاد هم‌حس با دستگاه عصبی روده‌ای ارتباط دارند و بر عملکرد آن تأثیر می‌گذارند.

 

 

171- در انسان، به‌منظور ورود مولکول‌های گلوکز به یاخته‌های پوششی پرز روده، چند مورد زیر ضروری است؟

الف) حضور مولکول‌های ویژه‌ی پروتئینی در غشای یاخته

ب) فعالیت پروتئین انتقال دهنده‌ی سدیم – پتاسیم

ج) انرژی حاصل از شیب غلظت سدیم

د) تشکیل کیسه‌های غشایی

1)1                        2)2                        3)3                        4)4

  پاسخ: گزینه 3

  • موارد ( الف و ب و ج) صحیح می باشند.

الف) گلوکز با کمک مولکول ناقل ویژه‌ای همراه با سدیم وارد یاختة پرز روده می‌شود و همچنین برای ورود گلوکز به مایع بین

یاخته‌ای وجود پروتئین (انتشار تسهیل شده) ضروری است.

ب) شیب غلظت سدیم با فعالیت پروتئین انتقال دهندة سدیم – پتاسیم حفظ می‌شود.

ج) گلوکز از فضای روده و در جهت خلاف شیب غلظت و با استفاده از انرژی انتقال سدیم وارد یاختة پوششی پرز می‌شود.

د) فرایندهای درون‌بری و برون‌رانی با تشکیل کیسه‌های غشایی همراه است و در انتقال گلوکز نقش ندارد.

172- با قطع جوانه‌ی راسی در ساقه‌ی یک گیاه جوان، مقدار نوعی هورمون گیاهی در جوانه‌های جانبی گیاه افزایش و مقدار نوع دیگری هورمون در این جوانه‌ها کاهش خواهد یافت. در یک گیاه دارای جوانه‌ی راسی ساقه، نقش این دو هورمون به ترتیب کدام است؟

  • ریزش برگ با تشکیل لایه‌ی جداکننده – تحریک ریشه‌زایی
  • تاخیر در پیرشدن اندام‌های هوایی – رشد طولی یاخته‌ها
  • تحریک تقسیم یاخته‌ای – بستن روزنه‌های هوایی در شرایط خشکی
  • کاهش رشد گیاه در شرایط نامساعد محیطی – ایجاد یاخته‌های جدید

   پاسخ: گزینه 2

با قطع جوانة رأسی مقدار سیتوکینین در جوانه‌های جانبی افزایش و مقدار اکسین آن‌ها کاهش می‌یابد.

گزینه 1: ریزش برگ مربوط به اتیلن و تحریک ریشه‌زایی از نقش‌های اکسین به شمار می‌آید.

گزینه 2: تأخیر در پیرشدن اندام‌های هوایی مربوط به سیتوکینین و رشد طولی یاخته از نقش‌های اکسین است.

گزینه 3: تحریک تقسیم یاخته‌ای از نقش‌های سیتوکینین می‌باشد و بستن روزنه‌ها مربوط به آبسیزیک اسید است.

گزینه 4: کاهش رشد گیاه در شرایط نامساعد مربوط به آبسیزیک اسید می‌باشد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

173- در انسان، همه‌ی یاخته‌هایی که در طی مراحل تخمک‌زایی و با تقسیم نامساوی سیتوپلاسم به‌وجود آمده‌اند و در رشد و نمو جنین فاقد نقش‌اند، از نظر ……………….. به یکدیگر شباهت و از نظر ……………… با یکدیگر تفاوت دارند.

  • داشتن فام‌تن (کروموزوم)های همتا – تعداد فامینک (کروماتید)های هسته
  • مقدار دنا (DNA)ی هسته – تعداد فام‌تن (کروموزوم)های هسته
  • تعداد سانتروهای موجود در هسته – محل به‌وجود آمدن
  • تعداد میانک (سانتریول)ها – عدد کروموزومی

   پاسخ: گزینه 3

  • در تخمک‌زایی پس از هر بار تقسیم هسته در میوز تقسیم نامساوی سیتوپلاسم صورت می‌گیرد؛ درنتیجه یک یاخته بزرگ و

یک یاخته کوچک‌تر به نام گویچه قطبی به وجود می‌آید. گویچه‌های قطبی به‌طور طبیعی، نقشی در رشد و نمو ندارند. بنابراین منظور سؤال اولین و دومین جسم قطبی است. اولین جسم قطبی هاپلوئید و دارای کروموزوم‌های مضاعف و دومین جسم قطبی هاپلوئید و دارای کروموزوم‌های غیرمضاعف می‌باشد. اولین جسم قطبی حاصل میوز 1 و دومین جسم قطبی حاصل میوز 2 می‌باشد.

گزینه 1: هیچکدام دارای کروموزوم همتا نیستند.

گزینه 2: مقدار دنا در اولین جسم قطبی بیشتر است و هردوی آن‌ها دارای 23 کروموزوم می‌باشند.

گزینه 3: از جهت تعداد سانترومر (چه تک‌کروماتیدی، چه دو کروماتیدی) برابر می‌باشند (23 سانترومر) و محل به وجود آمدن

اولین جسم قطبی تخمدان و دومین جسم قطبی لوله فالوپ است.

گزینه 4: تعداد میانک هردوی آنها یکسان و از جهت عدد کروموزومی (23 n =) نیز مشابه هستند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

174- کدام عبارت، درباره‌ی اولین پروتئینی که ساختار آن شناسایی شد، صحیح است؟

  • در تشکیل ساختار نهایی آن فقط سه نوع پیوند دخالت دارد.
  • با تغییر یک آمینواسید، ساختار و عملکرد آن می‌تواند به شدت تغییر یابد.
  • هر یک از زنجیره‌های پلی‌پپتیدی آن، به‌صورت یک زیر واحد تاخورده است.
  • با دارا بودن رنگ‌دانه‌های فراوان، توانایی ذخیره‌ی انواعی از گازهای تنفسی را دارد.

   پاسخ: گزینه 2

  • سؤال اشاره به میوگلوبین دارد.

گزینه 1: ساختار نهایی میوگلوبین، ساختار سوم است و انواعی از پیوندها نظیر آبگریز، یونی، اشتراکی و هیدروژنی نقش دارند.

گزینه 2: تغییر آمینواسید در هر جایگاه موجب تغییر در ساختار اول پروتئین می‌شود و ممکن است فعالیت آن را تغییر دهد.

گزینه 3: میوگلوبین فقط یک زنجیره پلی‌پپتیدی دارد.

گزینه 4: میوگلوبین، رنگدانه قرمز رنگی است که توانایی ذخیره اکسیژن (نه انواعی از گازهای تنفسی) را دارد.

 

 

175- کدام گزینه، عبارت زیر را به‌طور مناسب کامل می‌کند؟

« در …………………………، ساختاری که به ذخیره‌ی غذا کمک می‌کند و به جانور امکان می‌دهد تا با دفعات کمتر تغذیه، انرژی مورد نیاز خود را تامین کند، ……………………………… .»

  • ملخ – در بالای غدد ترشح‌کننده‌ی آمیلاز قرار دارد.
  • گوسفند – تا حدود زیادی به آبگیری مواد غذایی می‌پردازد.
  • کرم خاکی – دندانه‌هایی برای خرد کردن بیشتر مواد غذایی دارد.
  • پرنده‌ دانه‌خوار – مواد غذایی را ابتدا به بخش عقبی معده وارد می‌نماید.

 پاسخ: گزینه 1

  • ساختاری که به ذخیره غذا کمک می‌کند و به جانور امکان می‌دهد تا با دفعات کمتر تغذیه، انرژی موردنیاز خود را تأمین کند، چینه‌دان است که در ملخ، کرم خاکی و پرندگان دانه‌خوار مشاهده می‌شود.

گزینه 1: آمیلاز توسط غده‌های بزاقی ترشح می‌شود و با توجه به شکل 40 (صفحه 45 کتاب دهم)، چینه‌دان در بالای غده‌های بزاقی قرار دارد.

گزینه 2: چینه‌دان در گوسفند مشاهده نمی‌شود و آبگیری مواد غذایی در هزارلا انجام می‌شود.

گزینه 3: چینه‌دان دندانه ندارد. دیواره پیش معده در ملخ دندانه‌هایی دارد که به خرد شدن بیشتر مواد غذایی کمک می‌کند.

گزینه 4: سنگدان از بخش عقبی معده تشکیل می‌شود. در پرنده دانه‌خوار مواد غذایی از چینه‌دان ابتدا به معده وارد می‌شود.

176- به‌طور معمول با توجه به محل تشکیل  زامه (اسپرم)‌ها و مراحل زامه‌زایی (اسپرم‌زایی) در یک فرد بالغ، کدام عبارت درست است؟

  • یاخته‌های اسپرماتوسیت ثانویه همانند یاخته‌های زامه‌زا (اسپرماتوگونی) به یکدیگر متصل هستند.
  • یاخته‌های زام‌یاختک (اسپرماتید) همانند یاخته‌های زامه‌زا (اسپرماتوگونی) هسته‌ی فشرده‌ای دارند.
  • یاخته‌های زامه (اسپرم) برخلاف یاخته‌ها زام‌یاختک (اسپرماتید)، ابتدا توانایی حرکت و جابه‌جا شدن را دارند.
  • یاخته‌های اسپرماتوسیت ثانویه برخلاف زام‌یاخته (اسپرماتوسیت) اولیه، فام‌تن (کروموزوم)های تک کروماتیدی دارند.

  پاسخ: گزینه 1

با توجه به شکل صفحه 99 زیست یازدهم، در مسیر اسپرم‌زایی در لوله‌های اسپرم‌ساز، یاخته‌های اسپرماتوسیت ثانویه همانند یاخته‌های اسپرماتوگونی به یکدیگر متصل هستند و در هنگام تمایز اسپرماتیدها به اسپرم، این یاخته‌ها از هم جدا می‌شوند.

گزینه 2: در هنگام تمایز اسپرماتید به اسپرم، هسته فشرده می‌شود.

گزینه 3: اسپرم‌ها توانایی حرکت را خارج از بیضه و در اپیدیدیم به دست می‌آورند.

گزینه 4: اسپرماتوسیت اولیه و ثانویه، هر دو، کروموزوم‌های دوکروماتیدی دارند.

 

 

177- در انسان، کدام مورد، درباره‌ی لایه‌ای از ساختار بافتی دیواره‌ی نای که در تماس با لایه‌ی مخاط قرار دارد، صادق نیست؟

  • تعدادی غدد ترشحی دارد.
  • دارای رگ‌های خونی و اعصاب است.
  • به لایه‌ی غضروفی – ماهیچه‌ای چسبیده است.
  • یاخته‌های استوانه‌‌ای مژک‌دار دارد.

 پاسخ: گزینه 4

در ساختار بافتی دیواره نای که شامل چهار لایه است، لایه زیرمخاط در تماس با لایه مخاط قرار دارد. زیرمخاط حاوی رگ‌های خونی و اعصاب است. زیرمخاط ما بین مخاط و لایه غضروفی- ماهیچه‌ای واقع شده است. یاخته‌های استوانه‌ای مژک‌دار مربوط به لایه مخاط می‌باشد.

 

 

 

 

178– کدام عبارت، نادرست است؟

  • در جنین انسان، همه‌ی یاخته‌های خونی از یاخته‌های بنیادی مغز استخوان به‌وجود می‌آیند.
  • در یک فرد بالغ، PH خون می‌تواند توسط پروتئینی حاوی چهار رشته‌ی پلی‌پپتیدی تنظیم شود.
  • در یک فرد بالغ، یاخته‌های بنیادی مغز استخوان می‌تواند منشا انواع مختلف یاخته‌های خونی باشد.
  • در جنین انسان، یک نوع یاخته‌ی بنیادی می‌تواند در تولید قطعات یاخته‌ای بی‌رنگ و بدون هسته‌ای سهیم باشد.

  پاسخ: گزینه 1

گزینه 1: در دوران جنینی، یاخته‌های خونی در اندام‌های دیگری مثل کبد و طحال نیز ساخته می‌شود.

گزینه 2: انواع گلوبولین‌ها و هموگلوبین (پروتئین حاوی چهار رشته پلی‌پپتیدی) با جذب و انتقال یون‌ها می‌توانند در تنظیم pH خون مؤثر واقع شوند.

گزینه 3: منشأ انواع گویچه‌های سفید، قرمز و گرده‌ها، یاخته‌های بنیادی مغز استخوان است.

گزینه 4: گرده‌ها، قطعات یاخته‌ای بی‌رنگ و بدون هسته‌ای هستند که از یک نوع یاخته بنیادی (میلوئیدی) حاصل می‌شود. 

 

 

179- کدام گزینه، عبارت زیر را به‌طور مناسب کامل می‌کند؟

« در جاندارانی که عامل اصلی انتقال صفات وراثتی به غشای یاخته، متصل ……………………… وجود دارد.»

  • است، فقط پروتئین‌های هیستونی همراه با دنا (DNA)ی آن‌ها
  • نیست، فقط یک جایگاه آغاز همانندسازی در دنا (DNA)ی آن‌ها
  • نیست، در دو انتهای هر یک از رشته‌های این عامل، ترکیباتی متفاوت
  • است، در ساختار هر واحد تکرارشونده‌ی دنا (DNA)ی آن‌ها، پیوند فسفودی‌استری

 پاسخ: گزینه 3

  • جاندارانی که عامل اصلی انتقال صفات وراثتی (مولکول دنا) به غشای یاخته متصل است، باکتری‌ها می‌باشند. البته بدون در نظر گرفتن دیسک (پلازمید) که معمولا در باکتری‌ها وجود دارد.

گزینه 1: مجموعه‌ای از پروتئین‌ها که مهم‌ترین آن‌ها هیستون‌ها هستند در هوهسته‌ای‌ها (یوکاریوت‌ها) وجود دارند.

گزینه 2: در هوهسته‌ای‌ها (یوکاریوت‌ها) آغاز همانندسازی در چندین نقطه در هر فام‌تن انجام می‌شود.

گزینه 3: در یوکاریوت‌ها،در دنا (بدون در نظر گرفتن دنایِ میتوکندری و پلاست‌ها)، گروه فسفات در یک انتها و گروه

هیدروکسیل در انتهای دیگر آزاد است. بنابراین هر رشته دنا همیشه دو سر متفاوت دارد.

گزینه 4: واحد تکرار شونده‌ی دنا، نوکلئوتید است که در ساختار آن پیوند فسفودی‌استر مشاهده نمی‌شود.

 

180- کدام عبارت، درباره‌ی نوعی یاخته‌ی خونی که هسته‌ دو قسمتی روی هم افتاده و میان‌یاخته‌ای (سیتوپلاسمی) با دانه‌های تیره دارد، درست است؟

  • می‌تواند پس از شناسایی آنتی‌ژن به سرعت تکثیر شود.
  • می‌تواند پس از تغییر، به نوعی درشت‌خوار تبدیل شود.
  • در مواردی باعث می‌شود تا دستگاه ایمنی به مواد بی‌خطر واکنش نشان دهد.
  • در مواردی، به کمک نوعی بسپار (پلیمر) خود، مرگ برنامه‌ریزی شده‌ای را به راه می‌اندازد.

  پاسخ: گزینه 3

  • سؤال اشاره به بازوفیل‌ها دارد که دارای هسته دو قسمتی روی هم افتاده و میان یاخته‌ای با دانه‌های تیره هستند. پاسخ دستگاه ایمنی به ماده حساسیت‌زا، ترشح هیستامین از ماستوسیت‌ها و بازوفیل‌ها است. در بعضی افراد ممکن است دستگاه ایمنی به مواد بی‌خطر واکنش نشان دهد.

گزینه 1: این وظیفه برعهده لنفوسیت‌ها است.

گزینه 2: مونوسیت‌ها، از خون خارج می‌شوند و پس از خروج تغییر می‌کنند و به درشت‌خوار و یا یاخته‌های دارینه‌ای تبدیل می‌شوند.

گزینه 4: یاخته کشنده طبیعی و لنفوسیت‌های T کشنده، مرگ برنامه‌ریزی شده را به راه می‌اندازند.

 

 

181- با توجه به این که صفت رنگ در نوعی ذرت، صفتی با سه جایگاه ژنی است و هر جایگاه دو دگره (الل) دارد و دگره‌های بارز، رنگ قرمز و دگره‌های نهفته، رنگ سفید را به‌وجود می‌آورند و رخ‌نمود (فنوتیپ)های دو آستانه‌ی طیف که قرمز و سفید هستند به ترتیب ژن‌نمود (ژنوتیپ)های  AABBCC و aabbcc را دارند، بنابراین ذرت هایی که از آمیزش دو ذرت با ژن نمود (ژنوتیپ)های  AAbbcc و aaBBCC به‌وجود می‌آیند، از نظر رنگ به کدام ذرت شباهت بیشتری دارند؟

1)aaBbCC                  2)  AABBCc                3)AaBBCc                  4)AABbCC

  پاسخ: گزینه 1

  • از آمیزش دو ذرت با ژنوتیپ AAbbcc و aaBBCC، ذرتی با ژنوتیپ AaBbCc به وجود می‌آید که دارای سه الل بارز و سه الل نهفته است که از این حیث مشابه (از نظر فنوتیپ) با ذرتی با ژنوتیپ aaBbCC خواهد بود که دارای سه الل بارز و سه الل نهفته بوده و در میانه طیف قرار می‌گیرند.

 

 

182- کدام مورد، ویژگی مشترک همه‌ی جاندارانی است که بخش عمده‌ی فتوسنتز را انجام می‌دهند و در محیط‌های متفاوت خشکی و آبی زندگی می‌کنند؟

  • آنزیم رنابسپاراز (RNAپلیمراز)در طی بیش از سه مرحله، عمل رونویسی را به انجام می‌رساند.
  • عواملی می‌توانند با عبور از طریق غشاهای درون‌یاخته‌ای، رونویسی ژن‌ها را تحت تاثیر قرار دهند.
  • رنابسپاراز (RNAپلیمراز) می‌تواند به تنهایی نوعی توالی نوکلئوتیدی ویژه‌ی شروع رونویسی را شناسایی کند.
  • پروتئین‌ها می‌توانند به‌طور همزمان و پشت سر هم توسط مجموعه‌ای از رناتن (ریبوزوم)ها ساخته شوند.

  پاسخ: گزینه 4

سؤال اشاره به باکتری‌های فتوسنتزکننده و آغازیان فتوسنتز کننده دارد.

گزینه 1: آنزیم رنابسپاراز طی فرایندی پیوسته عمل رونویسی را انجام می‌دهد.

گزینه 2: باکتری‌ها فاقد اندامک هستند بنابراین غشاهای درون یاخته‌ای ندارند.

گزینه 3: در یوکاریوت‌ها رنا بسپاراز نمی‌تواند به تنهایی راه‌انداز را شناسایی کند و برای پیوستن به آن نیازمند پروتئین‌هایی به نام عوامل رونویسی هستند.

گزینه 4: تجمع ریبوزوم‌ها و در نتیجه ساخت پروتئین‌ها به‌طور همزمان و پشت سر هم، در هردوی یوکاریوت‌ها و پروکاریوت‌ها مشاهده می‌شود.

 

 

183- کدام مورد، درباره‌ی هر تار ماهیچه‌ی اسکلتی بدن انسان صحیح است؟

  • بیشتر انرژی خود را به روش هوازی به‌دست می‌آورد.
  • از به‌هم پیوستن چند یاخته در دوران جنینی ایجاد شده است.
  • بیشتر انرژی لازم برای انقباض آن از کراتین فسفات به‌دست می‌آید.
  • مقدار زیادی میوگلوبین دارد و انرژی خود را به کندی از دست می‌دهد.

  پاسخ: گزینه 2

  • تارهای ماهیچه اسکلتی، از به هم پیوستن چندیاخته در دوران جنینی حاصل می‌شود، بنابراین دارای چندین هسته می‌باشند.

گزینه 1: مربوط به تارهای کند می‌باشد.

گزینه 3: بیشتر انرژی لازم برای انقباض ماهیچه‌ها از سوختن گلوکز به دست می‌آید.

گزینه 4: تارهای ماهیچه‌ای نوع کند (قرمز)، مقدار زیادی میوگلوبین دارد.

 

184- کدام گزینه، عبارت زیر را به‌طور مناسب کامل می‌کند؟

« در انسان، ………………………. پیام‌های بینایی که شبکیه‌ی چشم راست را ترک می‌کنند، …………………………….. می‌شوند.»

1)همه‌ – به نهنج (تالاموس) همان سمت وارد                        

2) همه‌ – به مرکز پردازش‌کننده‌ی سمت مقابل فرستاده

3) بخشی از – قبل رسیدن به نهنج (تالاموس) متقاطع               

4) بخشی از – ابتدا به لوب پس‌سری نیمکره‌ی همان سمت فرستاده

  پاسخ: گزینه 3

  • پیام‌های بینایی قبل از رسیدن به قشرمخ از بخش‌های دیگری از مغز مانند نهنج (تالاموس) می‌گذرند. کیاسمای بینایی، محلی است که بخشی از آکسون‌های عصب بینایی یک چشم به نیمکره مخ مقابل می‌روند. پیام‌های بینایی سرانجام به لوب‌های پس‌سری قشرمخ وارد و در آنجا پردازش می‌شوند.

گزینه 1: بخشی از پیام‌های بینایی به تالاموس سمت چپ و بخشی به تالاموس سمت راست وارد می‌شوند.

گزینه 2: بخشی به مرکز پردازش‌کننده (قشرمخ) سمت راست و بخشی به قشر مخ سمت چپ فرستاده می‌شوند.

گزینه 4: همه پیام‌ها ابتدا به تالاموس و سرانجام به لوب‌های پس‌سری قشرمخ وارد و پردازش می‌شوند.

 

 

185- همه‌ی یاخته‌های تک‌لاد (هاپلوئید)ی موجود در یک گیاه دو جنسی چه مشخصه‌ی دارند؟

  • پس از تشکیل، به یکدیگر متصل باقی می‌مانند.
  • پس از تشکیل، از نظر دیواره دستخوش تغییر می‌شوند.
  • در ابتدای تشکیل، تقسیم رشتمان (میتوز) انجام می‌دهند.
  • در زمان تشکیل، توسط یاخته‌های دولاد (دیپلوئیدی) احاطه می‌شوند.

 پاسخ: گزینه 4

  • سؤال اشاره به اسپرم، گامت ماده (تخم‌زا)، دیگر یاخته‌های کیسه رویانی، گرده نارس، یاخته زایشی و یاخته رویشی دارد. همه این یاخته‌ها در زمان تشکیل توسط یاخته‌های دیپلوئید احاطه شده‌اند ! البته اسپرم‌ها در لوله گرده ایجاد می‌شوند و لوله گرده هاپلوئید است !

گزینه 1: مربوط به گامت‌های نر نیست.

گزینه 2: گرده‌های نارس با انجام تقسیم میتوز و تغییراتی در دیواره به دانه گرده رسیده تبدیل می‌شود.

گزینه 3: گامت‌های نر، گامت ماده (تخم‌زا)، یاخته رویشی و یاخته‌های هاپلوئید کیسه رویانی میتوز ندارند.

186- کدام عبارت، در ارتباط با هوهسته‌ای‌ها (یوکاریوت‌ها) نادرست است؟

  • رناتن (ریبوزوم)‌ها، می‌توانند رنا (RNA)های در حال رونویسی را ترجمه نمایند.
  • اولین آمینواسید در انتهای آمینی پلی‌پپتیدهای تازه ساخته شده، متیونین است.
  • در یک مولکول دنا(DNA)، رشته‌ی مورد رونویسی برای دو ژن می‌تواند، متفاوت باشد.
  • رنا(RNA)های پیک، ممکن است در حین رونویسی و یا پس از آن دستخوش تغییراتی گردند.

 پاسخ: گزینه 1

  • در یوکاریوت‌ها، محل رونویسی (هسته) از محل ترجمه (سیتوپلاسم) متمایز است. بنابراین رونویسی و ترجمه همزمان نیست.

البته در میتوکندری و پلاست‌ها این دو فرایند همزمان است!

گزینه 2: متیونین اولین آمینواسیدی است که وارد جایگاه P می‌شود و در ابتدای زنجیره (انتهای آمین) قرار می‌گیرد.

گزینه 3: فقط یکی از دو رشته دنا در هر ژن رونویسی می‌شود که برای ژن‌های مختلف ممکن است متفاوت باشد.

گزینه 4: رنای پیک ممکن است دستخوش تغییراتی در حین رونویسی و یا پس از آن شود.

 

 

187- چند مورد از مطالب زیر، درست است؟

الف) در همه‌ی میوه‌های حقیقی، میوه از رشد تخمدان ایجاد شده است.

ب) در همه‌ی میوه‌های کاذب، میوه از رشد نهنج به‌وجود آمده است.

ج) بعضی میوه‌های بدون دانه، از لقاح یاخته‌ی تخم‌زا و زامه‌ (اسپرم) به‌وجود آمده‌اند.

د) در بعضی میوه‌های دانه‌دار، فضای تخمدان با دیواره‌ی برچه‌ها به‌طور کامل تقسیم شده است.            

1)1                         2)2                             3)3                           4)4

  پاسخ: گزینه 3

الف) درست- میوه‌ای که از رشد تخمدان ایجاد شده، میوه حقیقی نامیده می‌شود.

ب) نادرست- اگر در تشکیل میوه قسمت‌های دیگر گل (غیر از تخمدان) نقش داشته باشند، میوه کاذب است. مانند میوه سیب

که حاصل رشد نهنج است.

ج) درست- اگر لقاح انجام شود، اما رویان قبل از تکمیل مراحل رشد و نمو از بین برود، دانه‌های نارسی تشکیل می‌شوند که ریزند

و پوست‌های نازک دارند. موزهای بدون دانه از این نوع‌اند.

د) درست- با توجه به فعالیت 7 صفحه 133 کتاب یازدهم مانند پرتقال.

188- با قرار گرفتن دانه‌ی گرده‌ی گل میمونی سفید ( WW ) بر روی کلاله‌ی گل میمونی صورتی ( RW )، کدام رخ‌نمود (فنوتیپ) برای رویان و کدام ژن‌نمود (ژنوتیپ) برای درون‌دانه (آندوسپرم) مورد انتظار است؟

1)صورتی –  WWR                2) صورتی – RRR                  3) سفید – WRR                  4) سفید – WWW

 پاسخ: گزینه 4

گیاه نر گل میمونی سفید با انجام تقسیم میوز، اسپرم حاوی الل W را تولید می‌کند. گیاه ماده صورتی می‌تواند الل R یا W را طی میوز برای تشکیل کیسه رویانی به کارگیرد. در این صورت دو حالت خواهیم داشت: 

حالت اول: 

 اسپرم (W) × تخم‌زا (W) : رویان (WW)

 اسپرم (W) × دو هسته‌ای (WW) : آندوسپرم (WWW) 

حالت دوم: 

اسپرم (W) × تخم‌زا (R) : رویان (RW)

اسپرم (W) × دو هسته‌ای (RR) : آندوسپرم (RRW)

 

 

189- کدام عبارت، در ارتباط با سیستم ایمنی بدن انسان صحیح است؟

  • همه‌ی یاخته‌های دندریتی، همواره در درون خون فعالیت می‌کنند.
  • همه‌ی یاخته‌های سرطانی، توسط سومین خط دفاعی نابود می‌شوند.
  • همه‌ی عوامل بیماری‌زا، با بیگانه‌خواری گویچه‌های سفید از بین می‌روند.
  • همه‌ی یاخته‌های قادر به ترشح اینترفرون II، می‌توانند از خون خارج شوند.

  پاسخ: گزینه 4

گزینه 1: مونوسیت‌ها از خون خارج می‌شوند و پس از خروج، تغییر می‌کنند و به درشت‌خوار و یا یاخته‌های دندریتی تبدیل می‌شوند.

گزینه 2: یاخته کشنده طبیعی، یاخته‌های سرطانی و آلوده به ویروس را نابود می‌کنند. اینترفرون نوع II نقش مهمی در مبارزه

علیه یاخته‌های سرطانی دارد.

گزینه 3: همه گویچه‌های سفید بیگانه‌خوار نیستند.

گزینه 4: اینترفرون نوع II از یاخته‌های کشنده طبیعی و لنفوسیت‌های T ترشح می‌شود. این یاخته‌ها از انواع گویچه‌های سفید

هستند که تراگذری (دیاپدز) از ویژگی‌های همه گویچه‌های سفید است.

190- کدام گزینه، عبارت زیر را به‌طور مناسب کامل می‌کند؟

« در صورت حضور قند مالتوز در محیط باکتری اشرشیاکلای و به‌دنبال اتصال فعال‌کننده به ………………………. .»

  • راه‌انداز، عوامل رونویسی بر روی توالی افزاینده قرار می‌گیرند.
  • مالتوز، مهارکننده تغییر شکل می‌دهد و از اپراتور جدا می‌گردد.
  • رنابسپاراز(RNAپلیمراز)، ژن‌های مربوط به سنتز مالتوز رونویسی می‌شوند.
  • توالی خاصی از دنا(DNA)، اولین توکلئوتید مناسب برای رونویسی مورد شناسایی قرار می‌گیرد.

  پاسخ: گزینه 4

  • اتصال مالتوز به فعال کننده، باعث پیوستن آن به جایگاه اتصال (توالی خاصی از دنا) شده و رونویسی شروع می‌شود.

گزینه 1: فعال کننده به راه‌انداز متصل نمی‌شود

گزینه 2: مهارکننده در تنظیم منفی رونویسی دارای عملکرد است.

گزینه 3: ژن‌های مربوط به تجزیه قند مالتوز بررسی می‌شوند (نه سنتز مالتوز). 

 

 

191- در گیاهانی که روزنه‌ها به‌طور معمول، به هنگام شب باز می‌شوند، …………………. گیاهان C4 ، ………………….. به انجام می‌رسد.

  • همانند – واکنش‌های چرخه کالوین به هنگام روز
  • برخلاف – دو مرحله تثبیت کربن ( CO2) در هنگام شب
  • برخلاف – تثبیت کربن ( CO2) جو در ترکیبی سه کربنی
  • همانند – دو مرحله تثبیت کربن ( CO2) در یک نوع یاخته

 پاسخ: گزینه 1

  • در همه گیاهان واکنش‌های چرخه کالوین به هنگام روز انجام می‌شود چرا که انجام چرخه کالوین وابسته به واکنش‌های وابسته به نور است.

گزینه 2: گیاهانی که روزنه آن‌ها در شب بازند، گیاهان CAM هستند که همانند گیاهان C4 دو مرحله تثبیت کربن دارند. فقط

در گیاهان CAM، یک مرحله تثبیت کربن در هنگام شب انجام می‌شود .

گزینه 3: گیاهان CAM همانند C4، تثبیت کربن را در ترکیبی سه کربنی و هم چهارکربنی انجام می‌دهند.

گزینه 4: تثبیت کربن در گیاهان  C4 در دو نوع یاخته (میانبرگ- غلاف آوندی) انجام می‌پذیرد.

 

 

192- مطابق با شکل زیر، کدام عبارت صحیح است؟

  • بخش 2 برخلاف بخش 3، با رشته‌های عصبی در ارتباط است.
  • بخش 1 همانند بخش 2، بیش از یک نوع رشته‌ پروتئینی دارد.
  • بخش3 همانند بخش 4، ساختاری حاوی صفحات بینابینی دارد.
  • بخش 4 برخلاف بخش1، یاخته‌هایی با فضاهای بین یاخته‌ای اندک دارد.

  پاسخ: گزینه 2

بخش 1: پیراشامه                 بخش 2: برون‌شامه                  بخش 3: میوکارد                  بخش 4: درون‌شامه

گزینه 1: بخش 2 همانند بخش 3، با رشته‌های عصبی در ارتباط است.

گزینه 2: بافت پیوندی رشته‌ای (کلاژن و کشسان) در بخش 1 همانند بخش 2 مشاهده می‌شود.

گزینه 3: صفحات بینابینی (در هم رفته) در ارتباط یاخته‌های ماهیچه‌ای قلب (میوکارد) نقش دارد.

گزینه 4: بخش 4 همانند بخش 1، دارای یاخته‌هایی با فضاهای بین یاخته‌ای اندک (بافت پوششی سنگ‌فرشی ساده) می‌باشند.

 

193- کدام مورد، درباره‌ی دو گروه مهم باکتری‌های هم‌زیست با گیاهان صادق است؟

  • در بخش‌های زیرزمینی گیاه مستقر می‌شوند.
  • در شکل مولکولی نیتروژن جو تغییر ایجاد می‌کنند.
  • واکنش‌های مربوط به تثبیت کربن را انجام می‌دهند.
  • همه‌ی مواد آلی مورد نیاز خود را از گیاهان به‌دست می‌آورند.

  پاسخ: گزینه 2

  • سؤال اشاره به ریزوبیوم‌ها و بعضی سیانوباکتری‌ها دارد، که در تثبیت نیتروژن جو نقش دارند.

گزینه 1: سیانوباکتری‌ها در حفره‌های کوچک شاخه و دمبرگ گیاه گونرا زندگی می‌کنند.

گزینه 3: ریزوبیوم‌ها تثبیت کربن را انجام نمی‌دهند.

گزینه 4: سیانوباکتری‌ها نوعی از باکتری‌های فتوسنتزکننده هستند.

 

 

 

 

194- کدام عبارت، در ارتباط با مراحل انقباض در یک یاخته‌ی ماهیچه‌ی ذوزنقه‌ای بدن انسان نادرست است؟

  • به دنبال سست شدن اتصال سر میوزین به اکتین، ATP به ADP تجزیه می‌گردد.
  • با چسبیدن یک مولکول ATP به سر میوزین، اتصال سر میوزین با رشته‌ی اکتین سست می‌شود.
  • به دنبال اتصال یک گروه فسفات به مولکول ADP موجود در سر میوزین، طول ماهیچه کوتاه می‌شود.
  • در زمانی که سر میوزین، رشته‌ی اکتین را به همراه خود به حرکت درآورد، مولکول ADP رها گردیده است.

  پاسخ: گزینه 3

در مراحل انقباض ماهیچه، اتصال گروه فسفات به ADP مشاهده نمی‌شود.

سایر گزینه‌ها با توجه به شکل 16 صفحه 50 کتاب یازدهم، درست می‌باشد.

 

 

195- کدام عبارت، در مورد هر سامانه‌ی تبدیل انرژی (فتوسیستم) موجود در غشای یک تیلاکوئید گیاه آفتابگردان صحیح است؟

  • در هر آنتن گیرنده‌ی نور آن، رنگیزه‌های متفاوتی به‌همراه انواعی پروتئین وجود دارد.
  • توسط دو مرکز واکنش آن، حداکثر طول موج‌های 680 و 700 نانومتر جذب می‌شود.
  • همواره به ترکیبی الکترون می‌دهد که با دو لایه‌ی فسفولیپیدی غشای تیلاکوئید در تماس است.
  • تنها با دارا بودن یک آنتن گیرنده‌ی نور، انرژی خورشید را جذب و به مرکز واکنش منتقل می‌نماید.

 پاسخ: گزینه 1

هر آنتن از رنگیزه‌های متفاوت (کلروفیل‌ها و کاروتنوئیدها) و انواعی از پروتئین ساخته شده است.

گزینه 2 و 4: هر فتوسیستم شامل آنتن‌های گیرنده نور و یک مرکز واکنش است .

گزینه 3: فتوسیستم 1 به ترکیبی که با یک لایه فسفولیپیدی (سطح خارجی تیلاکوئید) در تماس است، الکترون می‌دهد.

 

 

 

 

 

 

 

196- برای تعیین سرعت و ترکیب شیره‌ی پرورده‌ی گیاه می‌توان از نوعی جاندار استفاده کرد. کدام ویژگی، درباره‌ی این جاندار صادق است؟

  • مغز آن، از چند گره‌ی مجزا تشکیل شده است.
  • همولنف آن از طریق منافذ دریچه‌دار به قلب باز می‌گردد.
  • دهانه‌ی قیف مژک‌دار سامانه‌ی دفعی آن، مستقیما با مایعات بدن ارتباط دارد.
  • تنفس آن از طریق برجستگی‌های کوچک و پراکنده‌ی پوستی صورت می‌گیرد.

 پاسخ: گزینه 2

سؤال اشاره به شته (نوعی حشره) دارد. در حشرات همولنف از طریق منافذ دریچه‌دار به قلب برمی‌گردد.

گزینه 1: مغز حشرات از چند گره به هم جوش خورده تشکیل شده است.

گزینه 3: حشرات سامانه دفعی متصل به روده به نام لوله‌های مالپیگی دارند.

گزینه 4: حشرات تنفس نایدیسی دارند.

 

 

197- چند مورد عبارت زیر را به‌طور مناسب کامل می‌کند؟

« در انسان، انجام ………………….. عضلات بدن، متاثر از بخش ……………………، دستگاه عصبی محیطی است و این بخش  در تنظیم ترشح غدد فاقد نقش است.»

الف) همه‌ی حرکات ارادی – پیکری                                      ب) همه‌ی حرکات غیر ارادی – خود مختار

ج) فقط بعضی از حرکات ارادی – خود مختار                           د) فقط بعضی از حرکات غیر ارادی – پیکری

1)1                        2)2                         3)3                            4)4

  پاسخ: گزینه 2

  • موارد (الف و د) صحیح می‌باشند.

بخش پیکری دستگاه عصبی محیطی پیام‌های عصبی را به ماهیچه‌های اسکلتی می‌رساند. فعالیت این ماهیچه‌ها به شکل ارادی و غیرارادی تنظیم می‌شود. فعالیت ماهیچه‌های اسکلتی به شکل انعکاسی (پاسخ سریع و غیرارادی ماهیچه‌ها) نیز تنظیم می‌شود. بخش خودمختار دستگاه عصبی محیطی، کار ماهیچه‌های صاف، ماهیچه قلب و غده‌ها را به صورت ناآگاهانه (غیرارادی) تنظیم می‌کند.

 

 

198- کدام گزینه، عبارت زیر را به‌طور مناسب کامل می‌کند؟

« در انسان، به‌منظور انجام هر نوع عمل …………………………….، ماهیچه یا ماهیچه‌های ……………………………… .»

  • دم – گردن، به افزایش حجم قفسه‌ی سینه کمک می‌نمایند.
  • بازدم – بین دنده‌ای داخلی، به انقباض در می‌آیند.
  • دم – دیافراگم، از حالت گنبدی خارج می‌شود.
  • بازدم – شکمی، از نظر طول کوتاه می‌شود.

   پاسخ: گزینه 3

  • به‌منظور انجام هر نوع عمل دَم، ماهیچه دیافراگم که در حالت استراحت، گنبدی شکل است با انقباض خود به حالت مسطح در می‌آید.

گزینه 1: در دم عمیق، انقباض ماهیچه‌های ناحیه گردن نیز، به افزایش حجم قفسه‌ی سینه کمک می‌کند.

گزینه 2 و 4: در بازدم عمیق، انقباض ماهیچه‌های بین دنده‌ای داخلی و نیز ماهیچه‌های شکمی مؤثر هستند.

 

 

199- کدام عبارت، در ارتباط با رفتار دگرخواهی نادرست است؟

  • فقط به نفع سایر افراد گروه است.
  • ممکن است مربوط به افرادی باشد که نازا هستند.
  • می‌تواند در بین افرادی رخ دهد که خویشاوند هستند.
  • به‌طور حتم براساس انتخاب طبیعی برگزیده شده است.

  پاسخ: گزینه 1

گاهی دگرخواهی، رفتاری به نفع خود فرد است مانند افراد یاریگر در میان پرندگان.

گزینه 2 و 3: زنبورهای عسل، رفتار دگرخواهی را نسبت به خویشاوندان خود انجام می‌دهند. زنبورهای عسل کارگر نازا هستند.

گزینه 4: در رابطه با همه رفتارهای جانوران صدق می‌کند.

 

 

 

 

 

200- در یک خانواده، مادر گروه خونی  ABدارد و علاوه‌بر برداشتن پروتئین  Dدر غشای گویچه‌های قرمز خود، می تواند عامل انعقادی شماره‌ی 8 را بسازد و پدر گروه خونی B و پروتئین D دارد و فاقد عامل انعقادی شماره‌ی 8 است. اگر دختر این خانواده، فاقد عامل  انعقادی شماره‌ی 8 و فاقد پروتئین D باشد و بتواند فقط کربوهیدرات A گروه خونی را بسازد، در این صورت، تولد کدام فرزند غیرممکن است؟

  • پسری دارای یک نوع کربوهیدرات گروه خونی و دارای پروتئین D و سالم از نظر فرایند لخته شدن خون
  • پسری با اختلال در فرایند لخته شدن خون و دارای یک نوع کربوهیدرات گروه خونی و فاقد پروتئین D
  • دختری دارای هر دو نوع کربوهیدرات‌های گروه خونی و دارای پروتئین D و سالم از نظر فرایند لخته شدن خون
  • دختری با اختلال در فرایند لخته شدن خون و فاقد هر دو نوع کربوهیدرات‌های گروه خونی و دارای پروتئین D

 پاسخ: گزینه 4

                        ژنوتیپ پدر: BO Dd Xhy                              ژنوتیپ مادر: AB Dd XHXh

از آمیزش فوق دختری با گروه خونی OO متولد نمی‌شود

     AB × BO                                           Dd × Dd                                           XHXh × Xhy

    AB + AO + BB + BO                           DD + Dd + dd                              XHXh + XHy + XhXh + Xhy

 

 

201- کدام عبارت، درباره‌ی هر پادتن موجود در بدن انسان صادق است؟

  • به‌طور مستقیم توسط یاخته‌های پادتن‌ساز تولید می‌گردد.
  • می‌تواند به‌طور اختصاصی به دو مولکول پادگن (آنتی‌ژن) متصل شود.
  • در مبارزه با پادگن (آنتی‌ژن) ابتدا باعث نابودی یاخته‌ی بیگانه می‌شود.
  • با رسوب‌دادن پادگن (آنتی‌ژن)های محلول، باعث غیرفعال‌شدن آن‌ها می‌گردد.

  پاسخ: گزینه 2

  • هر پادتن دو جایگاه برای اتصال به پادگن (آنتی‌ژن) دارد.

گزینه 1: پادتن‌ها بر دو نوع‌اند. یک نوع از آن‌ها به غشای لنفوسیت B متصل است و نقش گیرنده آنتی‌ژن را دارد. نوع دیگر

ترشحی است.

گزینه 3: گروهی با فعال کردن پروتئین‌های مکمل منجر به نابودی یاخته می‌شود. 

گزینه 4: در رابطه با هر پادتن صدق نمی‌کند. 

 

202- در یک فرد بالغ، آهن آزادشده از هموگلوبین در داخل اندامی از بدن که خون لوله‌ی گوارش ابتدا به آن وارد می‌شود، ذخیره می‌گردد، چند مورد، درباره‌ی این اندام صحیح است؟

الف) در تولید کلسترول نقش دارد.

ب) بر سرعت تولید یاخته‌های قرمز خون تاثیرگذار است.

ج) از طریق یاخته‌های بنیادی خود، گویچه‌های قرمز را تولید می‌نماید.

د) فاصله‌ی یاخته‌های بافت پوششی در مویرگ‌های آن بسیار زیاد است.

1)1                          2)2                            3)3                             4)4

  پاسخ: گزینه 3

سؤال اشاره به اندام کبد دارد. فقط مورد (ج) نادرست است.

الف) درست – یاخته‌های کبد صفرا را می‌سازند. در صفرا کلسترول وجود دارد.

ب) درست – در اثر ترشح اریتروپویتین از کبد و کلیه، سرعت تولید گویچه‌های قرمز تنظیم می‌شود.

ج) نادرست – در سؤال به فرد بالغ اشاره شده است.

د) درست – مویرگ‎های ناپیوسته در مغز استخوان، جگر و طحال یافت می‌شود. فاصله یاخته‌های بافت پوششی در این مویرگ‌ها

آن قدر زیاد است که به صورت حفره‌هایی در اندام دیده می‌شود.

203- به‌طور معمول، کدام عبارت، درباره‌ی نوعی پرده‌ی جنینی که به دیواره‌ی رحم مادر نفوذ می‌کند، نادرست است؟

  • باعث اختلاط خون جنین و مادر می‌شود.
  • تحت تاثیر نوعی پیک شیمیایی توسعه می‌یابد.
  • در انتقال مواد مغذی به جنین نقش موثری دارد.
  • حاصل تقسیم و تمایز تعدادی از یاخته‌های بلاستوسیست است.

پاسخ: گزینه 1

  • سؤال به پرده کوریون اشاره دارد. خون مادر و جنین در جفت به دلیل وجود پرده کوریون مخلوط نمی‌شود.

گزینه 2: ضخامت دیواره‌ی رحم تحت تاثیر هورمون پروژسترون حفظ می شود. بنابراین پرده‌ی کوریون نیز تحت تاثیر پروژسترون قرار گرفته و توسعه می یابد.

گزینه 3: کوریون در تشکیل جفت شرکت دارد و مبادله مواد بین دو طرف این پرده صورت می‌پذیرد.

گزینه 4: تروفوبلاست (لایه بیرونی بلاستوسیست)، پرده کوریون را می‌سازد .

204- کدام عبارت، درباره‌ی هر ناقل عصبی تحریک‌کننده‌ی ماهیچه‌های بدن انسان درست است؟

  • پس از انتقال پیام، توسط آنزیم‌هایی تجزیه می‌گردد.
  • در پایانه‌ی اکسون یاخته‌ی پیش‌سیناپسی تولید می‌گردد.
  • به جایگاه ویژه‌ی خود در درون یاخته‌ی پس‌سیناپسی متصل می‌شود.
  • از طریق تاثیر بر نوعی پروتئین کانالی، باعث باز شدن آن می‌گردد.

 پاسخ: گزینه 4

  • ناقل عصبی به پروتئینی به نام گیرنده متصل می‌شود. این پروتئین همچنین کانالی است که با اتصال ناقل عصبی به آن باز می‌شود.

گزینه 1: ممکن است به یاخته پیش سیناپسی جذب شود.

گزینه 2: در جسم یاخته‌ای ساخته می‌شوند و درون ریزکیسه‌ها ذخیره می‌شوند.

گزینه 3: ناقل عصبی به گیرنده خود در غشای یاخته پس‌سیناپسی متصل می‌شود.

 

 

205- در ارتباط با گیاهان، کدام گزینه، عبارت زیر را به‌طور مناسب کامل می‌کند؟

« فقط بعضی ……………………….. دارند.»

  • کریچه (واکوئل)ها، گزانتوفیل
  • سبزدیسه (کلروپلاست)ها، کاروتنوئید
  • رنگ دیسه (کروموپلاست)ها، ترکیبات آلکالوئیدی
  • دیسه (پلاست)ها، مقدار فراوانی سبزینه (کلروفیل)

 پاسخ: گزینه 4

بعضی از پلاست‌ها یعنی کلروپلاست مقدار فراوانی کلروفیل دارد.

گزینه 1: کاروتنوئیدها در کروموپلاست ذخیره می‌شوند.

گزینه 2: کلروپلاست‌ها علاوه‌برکلروفیل، کاروتنوئید هم دارند.

گزینه 3: ترکیبات آلکالوئیدی در واکوئل یافت می‌شود.

 

مشاهده برترین اساتید کنکور ایران

تحلیل سوالات کنکور با بهترین استاد زیست ایران ادامه دارد……………….

 

 

 

حمیدرضا زارعی زیست

رزومه استاد حمیدرضا زارعی مدرس زیست

رزومه دکترحمید رضا زارعی از برترین اساتید زیست ایران 

استاد حمیدرضا زارعی از پر افتخارترین و برترین دبیران زیست شناسی، دارای مدرک دکترای ژنتیک از دانشگاه شهید بهشتی و از دبیران باتجربه و قدیمی درس زیست‌شناسی می باشند.

استاد زارعی دارای سابقه تدریس در آموزشگاه های بهار – هدف – مبین – نگاران -مدرسان برتر -صیاد – و دبیرستانهای هشترودی و علامه حلی و فرزانگان و سرای دانش می باشند.

همچنین استاد حمیدرضا زارعی دارای ۱۰ سال سابقه تدریس به عنوان استاد پروازی به شهرهای تبریز اردبیل دزفول سنندج و بوشهر می‌باشند

استاد حمید رضا زارعی از نویسندگان و اهل قلم و از نخبگان تدریس زیست شناسی می باشند از آثار شاخص استاد حمیدرضا زارعی می توانیم به کتاب خط ویژه گاج اشاره کنیم که هم اکنون به عنوان یکی از رفرنس های اصلی توسط دانش آموزان و توسط دبیران زیست شناسی مورد استفاده قرار می گیرد

 استاد حمیدرضا زارعی بر اساس آخرین نظر سنجی دبیران کنکور زیست  ایران جزء ۱۰ دبیر برتر زیست شناسی در ایران می باشند

نمونه تدریس استاد حمیدرضا زارعی را از اینجا ببنید

تحلیل زیست کنکور 99 توسط استاد حمیدرضا زارعی را از اینجا ببینید

حمیدرضا زارعی زیست

زیست با استاد حمیدرضا زارعی 
استاد حمید رضا زارعی

جهت هماهنگی کلاس های گروهی و خصوصی 

 با برترین دبیر زیست شناسی ایران در مجموعه آموزشی کارنامه خرد

با شماره های زیر تماس بگیرید

 26401062 – 021  یا   7680995-0910

 

لیست بهترین اساتید زیست ایران از نگاه مجموعه کارنامه خرد:

استاد اشکان هاشمی نویسنده و مدرس

استاد مهدی آرام فر نویسنده و مدرس برتر

استاد حمید رضا زارعی نویسنده کتاب خط ویژه گاج

استاد جهانگیری از مدرسین برتر ایران

استاد علی پناهی شایق زیست

استاد محمد رضا عمارلو زیست

 استاد محمد مهدی میوه چی زیست

 استاد علی کرامت زیست

 استاد امیر حسین حقانی فر زیست

استاد حنیف عظیمی زیست

استاد ماجد موید زیست

استاد امین امین الرعایا زیست

استاد منصور کهندل زیست

استاد رضا امیر زیست

استاد پدرام فرهادیان زیست

 استاد محمد چلاجور زیست

 

 

ویژگی برترین اساتید زیست ایران چیست ؟

یک دبیر زیست خوب در اولین تعریف فردی است که عاشقانه به کار خود می پردازد ، اصولاً هر دبیری باید به این شغل علاقه مند باشد و عاشقانه موانع و سختی‌های این کار را بپذیرد، تا از پس چالش‌ها و مشکلات براید

یک معلم زیست خوب و یک دبیر زیست خوب و علاوه بر آن که به شغل معلمی (که شغل انبیاست) عشق می ورزد و  باید فردی دارای خلاقیت باشد

بهترین معلمان زیست ایران کسانی هستند که فقط درگیر مضمون و محتوای کتاب های درسی نیستند، ایشان همواره به دنبال پر محتوا کردن و غنی تر کردن کتابهای درسی هستند و سعی می کنند از مطالب کتب درسی به عنوان سر فصل و و سرتیتر رئوس مطالب استفاده کنند و با  بال و پر دادن به مطالب کتاب درسی و با استفاده از سواد علمی بالای خود و با استفاده از سابقه علمی درخشان خود سطح علمی دانش آموزان را بالا ببرند

برترین اساتید زیست شناسیایران عموما افرادی با دانش و سطح سواد علمی بالا هستند بهترین دبیران زیست کنکور و یک دبیر زیست خوب همواره در کلاس های درسی در مدرسه و در آموزشگاه ها و هنگام برگزاری کلاس های درسی در دانشگاه به تفاوت های فردی دانشجویان و دانش پژوهان خود دقت نموده و این تفاوت ها را به رسمیت می شناسند

آنها به خوبی می دانند  که دانش‌آموزان و دانشجویان شان در خلقت انسان هایی منحصر به فرد و متفاوت هستند

دانش‌آموزان و دانشجویان دارای نقاط قوت و نقاط ضعف و توانایی ها و ویژگی های مختلفی هستند بنابراین یک مدرس برتر زیست با به رسمیت شناختن این تفاوت‌های بین انسان ها تلاش می‌کند از هر دانش آموز و دانشجو ، بر اساس استعدادها و توانایی های شان کار بخواهد و آنها را بر اساس این توانایی ها  در مسیر درست هدایت کند.

همچنین برترین دبیران زیست ایران،  همکاری و رابطه بسیار خوبی با دانش آموزان و دانشجویان و خانواده ایشان دارند و یک دبیر زیست خوب علاوه بر سواد بالا و علاوه بر آن که باید بر مسائل روحی روانی دانش‌پژوهان خود تسلط داشته باشد و در واقع باید یک سایکولوژیست بزرگ باشد باید سعی کند ارتباط موثر و قوی و مناسبی با دانش آموز و خانواده ایشان داشته باشد. به خوبی می دانیم که موفقیت آموزشی یک دانش آموز زمانی محقق می شود که تعامل خوبی بین دبیر و دانش آموز و اولیای ایشان برقرار باشد

یک استاد زیست خوب باید در کوتاهترین زمان ممکن با تک‌تک دانش‌آموزان و دانشجویان خود آشنا شود و خلق و خصوصیات فردی آنها را به خوبی بشناسد و در سریعترین زمان ممکن مشکلات احتمالی آنها را نیز شناسایی کند و یک برنامه خوب و منسجم برای برطرف کردن مشکلات ایشان طراحی کند

برترین اساتید زیست شناسی ایران کسانی هستند که دانش آموزان را به صورت فله ای و گروهی نگاه نمی کنند، آنها هر دانش‌آموز را به عنوان یک فرد مستقل به رسمیت می شناسند در واقع به عنوان فردی که ویژگی های روحی روانی و شخصیتی خاص خودش را دارد و بر این اساس نحوه برخورد خود با ایشان را تنظیم می نماید

بهترین معلمان زیست کنکور ایران کسانی هستند که با دانشجویان خود با عدالت برخورد می‌کنند این عدالت شامل عدالت در برخورد و عدالت در تشویق و عدالت در تنبیه و حتی عدالت در زمان های نگاه کردن به دانش آموزان و توجه به ایشان میباشد

 یک دبیر زیست خوب باید بداند که دانش‌آموزان و دانشجویان اش در سنین جوانی و نوجوانی قرار دارند و از لحاظ روحی روانی دوران بسیار حساس و شکننده ای را پشت سر می‌گذارند، بنابراین باید مراقب تک به تک کلماتی که بر زبان می‌آورند باشد تا بتواند دانش آموزانش را به خوبی هدایت کند و دانش آموزان به دبیر خود در این مسیر اعتماد کامل کنند

بهترین و برترین دبیران زیست کنکور ایران  تلاش  می‌کنند هم نقاط ضعف دانش‌آموزان خود را ببینند و شناسایی کنند و هم نقاط قوت را،  اصولاً جوانان و نوجوانان دوست ندارند یک نفر مدام نقاط ضعفشان را بر سرشان بکوبد.  آنها دوست دارند نقاط مثبت کار ایشان نیز دیده شود، بنابراین یک دبیر حرفه ای زیست شناسی هنگام تعامل و گفتگو با دانش پژوهان خود ابتدا نقاط مثبت آنها را شناسایی بر روی آنها تمرکز می‌کند سپس با بیانی لطیف سعی می کند نقاط ضعف شان را به آنها بشناساند تا آنها به کمک نقاط قوت بتوانند نقاط ضعف را نیز آرام‌آرام پوشش دهند

برترین معلمان زیست شناسی کنکور روانشناسانی زبردست هستند و سعی می‌کنند بیشتر با تشویق دانش آموزان و دانشجویان آنها را به درس علاقه مند کنند و سعی می کنند تنبیه را به ندرت و در موارد خاص به کار ببرند

بهترین و برترین اساتید کنکور زیست شناسی ایران علاوه بر آموزش مفاهیم علمی درس زیست شناسی سعی می‌کنند اصول اخلاقی همچون احترام به عقاید دیگران و  در نظر گرفتن حقوق انسانها و نوع‌دوستی و بشر دوستی و احترام به طبیعت و سایر ارزش های والای انسانی را نیز در کلام و گفتار و رفتار خود به دانش آموزانشان آموزش دهند

بهترین معلمان کنکور ایران کسانی هستند که همواره در جریان آخرین تغییرات و تحولات و اتفاقات علمی و آموزشی روز دنیا قرار دارند با توجه به اینکه نسل جدید بسیار به روز و مجهز به تکنولوژی ها و ابزارهای به روز هستند بنابراین دبیران خوب ایران باید همواره افرادی بهروز و دارای دانش روز باشند

 

خلاصه مقاله:

نظرسنجی بهترین  اساتید کنکور زیست شناسی ایران حمیدرضا زارعی دبیر زیست کانون یست زارعی دبیر زیست خوب  بهترین دبیران زیست ایران  بهترین دبیران زیست کنکور  استاد زارعی زیست استاد حمید رضا زارعی زیست زیست زارعی برترین اساتید زیست ایران برترین اساتید زیست کنکور حمیدرضا زارعی دبیر زیست کانون یست زارعی دبیر زیست خوب  بهترین دبیران زیست ایران  بهترین دبیران زیست کنکور استاد زارعی زیست استاد حمید رضا زارعی زیست زیست زارعی برترین اساتید زیست ایران برترین اساتید زیست کنکور

کلیه حقوق مربوط به کارنامه خرد می باشد و فعاليت‌های اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوری اسلامی ايران است